Fransız ressam Gaston Brun'ün 1899 tarihli tablosu 🎨 Metro İnşaatında Çalışan İşçiler.
Resim Paris'in Étoile Meydanı'nın (bugünkü Charles-de-Gaulle Meydanı) altında sürdürülen metro kazısında çalışan iki işçiyi betimliyor.
Dar ve karanlık tünelde, tek bir ampulün zayıf ışığı altında sürdürülen kazı çalışması, 19. yüzyıl sonunun ağır çalışma koşullarını gözler önüne serer. İşçilerin beden gücüyle kullandıkları basit el aletleri, modern kentin inşasında insan emeğinin belirleyici rolünü hatırlatır. Ressam, Paris'in ulaşım altyapısını dönüştüren büyük mühendislik girişiminin görünmeyen yüzünü resmeder. Böylece eser, teknolojik ilerleme ile geleneksel el emeğinin aynı tarihsel süreçte nasıl iç içe geçtiğini gösteren çarpıcı bir belge niteliği kazanır.
Paris metrosunun ilk hattı, 1900 yılında düzenlenen Paris Evrensel Sergisi ve Olimpiyat Oyunları öncesinde hizmete açılmıştır. İlk hat, Porte de Vincennes ile Porte Maillot arasında uzanıyordu ve Étoile Meydanı'nın altından geçiyordu. Metro inşaatı, dönemin en büyük mühendislik girişimlerinden biriydi. Ancak bu modernleşmenin ardında, büyük ölçüde insan gücüne dayanan ağır ve tehlikeli bir çalışma süreci bulunuyordu.
Resmin çarpıcı yönü, modernleşmenin görünmeyen bu saklı yüzünü gerçekçi bir anlatımla göstermesidir. Yeryüzünde yeni ulaşım ağlarıyla dönüşen Paris'te yerin altında, işçiler son derece ilkel sayılabilecek koşullarda, beden güçleri ve basit el aletleriyle çalışmaktadır. ⛏️
6
315
II. Selim devrinde yaşayan Afyonlu Hindî Mahmud’un Kısas-ı Enbiyâ adlı mesnevisinde Hz. Âdem’in demir işlemeyi öğrenmesini anlatan bölümden beyitler:
...Düzer evvel bıçak Âdem Nebî’dir (Bıçağı ilk yapan Âdem Peygamber’dir)
Bıçakçılara oldı bilinüz pîr (Biliniz ki Âdem, bıçakçıların pîridir)
Düzeldür baltayı saban demürin (Baltayı ve saban demirini yapar)
Gedâ eyler Hudâ görün emîrin (Görün ki Allah bir emîri yoksul hâle getirebilir)
Vehib ibni Münebbih’den mesâ’il (Bu konudaki bilgiler Vehb b. Münebbih’ten aktarılır)
Mukaddem çekic u kısacdı kâ’il (Buna göre, âlemde önce çekiç ile kıskaç vardı)
Kısacdan sonra örs andan saban dir (Der ki kıskaçtan sonra örs, onun ardından saban yapılmıştır)
Giriftârdur bilün yoldan sapan dir... (Der ki biliniz doğru yoldan sapan kişi sıkıntıya düşer)
Hindî Mahmud'un bu beyitlerine göre Hz. Âdem, ilk bıçağı yapan ve bu sebeple bıçakçıların pîri sayılan kişidir. Mesleğini ise ona ateş yakmayı, demiri işlemeyi gösteren Cebrail'den öğrenmiştir.
Orta Çağ Hristiyan tasvir geleneğinde de Hz. Âdem, geçimini el emeğiyle sağlayan bir insan olarak betimlenir. Bu sahnelerde çoğunlukla toprağı bel ya da çapayla işlerken veya saban sürerken görülür.
İlk minyatür Kraliçe Mary Mezmurlar Kitabı'ndan, “Âdem ve Havvâ”, yaklaşık 1310–1320. British Library Tezhipli El Yazmaları Kataloğu.
İkinci minyatür, Toledo'da 1220 yılında üretilen bir el yazmasından. ⚒️
1
6
610
Bir elin nesi var?
İnsan elinin evriminde baş parmağın gelişmesi ve işaret parmağıyla kurduğu hassas hareket ilişkisi, elin olağanüstü becerilere sahip bir organa dönüşmesinde belirleyici rol oynamıştır.
Baş parmağın diğer parmakların karşısına getirilebilmesi, yani opozisyon hareketi, insanın nesneleri güçlü biçimde kavramasını ve çok küçük nesneleri büyük bir hassasiyetle tutup yönlendirmesini mümkün kılar.
Özellikle baş parmak ile işaret parmağının uçları arasında gerçekleştirilen hassas kavrama, iğne tutmak, yazı yazmak, alet üretmek ve kullanmak gibi ince motor becerilerin temelini oluşturur.
Elin işlevsel kapasitesinin yaklaşık %40–50'sinin baş parmakla ilişkili olduğu yönündeki yaygın değerlendirme de bu parmağın insan yaşamındaki vazgeçilmez yerini ortaya koyar.
Bununla birlikte, bu oran kesin bir anatomik ölçümden ziyade baş parmağın işlevsel önemini vurgulayan yaklaşık bir kabuldür. 🛠️
Geleneği net şekilde özetleyen cümle: "Biz babadan böyle gördük."
Necip Sarıcı tarafından çekilen Dua Taneleri- Tespih belgeselinden kesit.📺
1
12
743
Yazma, üzerine desen işlenen ince bir kumaştır ve çoğunlukla başörtüsü olarak kullanılır.
Tokat, 14. yüzyıldan beri Anadolu’nun başlıca yazmacılık merkezlerinden biridir. Tarihî Gazioğlu Hanı’nda kuşaklar boyunca sürdürülen yazmacılık, bugün de Tokatlı ustaların elinde yaşar. Coğrafi işaretle tescillenen Tokat yazmasının ayırt edici özelliklerinden biri, elvan baskı adı verilen çok renkli baskı tekniğidir. Usta, desendeki her renk için ayrı bir tahta kalıp hazırlar ve renkleri kumaşa sırayla basar.
Ustalar baskı kalıplarını yumuşak, kolay oyulan, dayanıklı ve boyayı iyi tutan ıhlamur ağacından hazırlar. Önce ahşabın yüzeyini zımparayla düzeltir, ardından deseni karbon kâğıdıyla yüzeye aktarırlar. Sonra “nakış bul” adı verilen küçük bıçaklar ve iskarpelalarla desenin çevresini oyarlar. Böylece desen ahşap yüzeyde kabartı olarak kalır ve kalıp boyaya batırıldığında kumaşa aktarılır. 🛠️
Yün tarağı ➡️ Yün liflerinin taranarak paralel hâle getirilmesini sağlayan ucunda demir dişler bulunan alettir.
Teşi ➡️ Tahtadan yapılan, ortaya doğru genişleyen, uçları ince ve ucuna ağırşak (ağırlık) takılı iplik eğirme aletidir.
Yünün ipliğe dönüşmesi, temizlenmesiyle başlar. Yün önce dövülür, ardından yıkanarak toz ve kirinden arındırılır. Güneşte kurumaya bırakılır ama tamamen kuruması beklenmez. Henüz hafif nemliyken yün çubuğuyla dövülerek kabartılır. Bu işleme yün çırpma denir. Çırpılarak gevşeyen yün daha sonra elle didilir ve lifler birbirinden ayrılır.
Sıra taramaya gelince yün, tarağın dişleri arasından iki elle karşılıklı yönlere çekilir. Lifler aynı yönde uzanıncaya kadar bu işlem tekrarlanır. Taranan yün, sümek adı verilen gevşek bir lif demeti hâline getirilir. Son olarak sümekten azar azar çekilen lifler teşi yardımıyla bükülür ve ipliğe dönüşür.
Videolar için kaynak hesap: instagram / inan_burhanli
ALET İŞLER retweeted
Replying to @AletIsler
@AletIsler den kazandığımız hediyemiz geldi sonunda çok teşekkürler.oğlum bayıldı.
1929 yılında çekilmiş görüntüler eşliğinde, İstiklal Harbimizin başkomutanı, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmet ve minnetle hatırlıyoruz.
Ruhu şad olsun. ⚒️
Gezici bıçak bileme ustası.📺
Bisikletli gezici ustalar, 20. yüzyılın başlarından 1950’lere kadar İtalya’nın sokak yaşamında sıkça görülürdü. Özellikle 1940’lı ve 1950’li yıllarda yaygın olan bu zanaatkârlar, işlerine göre düzenledikleri bisikletlerle kasaba kasaba dolaşırdı. İtalyancada “Biciclette dei Mestieri”, yani “meslek bisikletleri” olarak anılan bu araçlar, ustaların aletlerini taşıdığı ve çalışırken kullandığı seyyar atölyelerdi. Geçimlerini yollarda kazanan bu ustalar, gündelik hayatın ve geleneksel zanaatların tanıdık simalarıydı.
Bu ustalar arasında en sık rastlananlardan biri, “arrotino” adı verilen bıçak ve makas bileyicileriydi. Usta, çalışacağı yerde bisikletini bir desteğe oturtarak arka tekerleği yerden kaldırırdı. Pedalları çevirdiğinde hareket, bir aktarma düzeneğiyle bisiklete monte edilmiş dairesel bileme taşına iletilirdi. Böylece bisiklet sabit dururken taş döner, usta da pedal çevirerek mahallelinin bıçak ve makaslarını bilerdi.⚒️
Bir zanaatkârın son dinlenme yeri. ⚒️
Amerika Birleşik Devletleri'nin Missouri eyaletindeki Farmington şehrinde bulunan bir mezarlıkta örs şeklindeki yapılmış mezar taşı. 📷
Bir marangozun atölyesi, 1881 🎨 Gustav Wentzel
Resmedilen atölyenin ne kadar kalabalık ve sıkışık göründüğüne bir bakın. Marangoz, uzun çalışma tezgâhının başında, sırtı kamburlaşmış, başı öne eğilmiş hâlde çalışıyor. Önündeki ahşap parçasını rendelerken ayaklarının dibinde talaşlar ve kıvrılmış ahşap parçaları birikiyor. Bakışlarınız önce tezgâhın üzerinde asılı duran lambaya, ardından koyu renkli ahşap duvarlara ve duvarlara asılmış aletlere yöneliyor.
Odanın köşelerinde, marangozun çalışma hayatıyla iç içe geçmiş gündelik yaşamından izler görüyoruz. Solda küçük bir demir soba, ipe asılmış kurumayı bekleyen bir gömlek ve çoraplar; sağ duvarda çerçeveli bir portre, ön planda ise sanki birisi az önce kalkmış gibi boş duran döşemeli bir koltuk... Bu koltuk, resmin en dikkat çekici ayrıntılarından biri. Marangozun işine yoğunlaşmış hâliyle odanın sessizliği arasında ince bir karşıtlık oluşturuyor.
Tablo, el emeğinin değerini ve zanaatkârın mütevazı dünyasını bütün doğallığıyla gözler önüne seriyor. Çalışma hayatıyla ev yaşamının aynı mekânda buluştuğu bu küçük odada, marangozun sabrı, dikkati ve emeği öne çıkıyor. Sanatın gücü işte burada; resim bizi bu sakin dünyaya biraz daha yakından bakmaya, zanaatkârın ellerinde şekillenen ahşabın hikâyesine tanıklık etmeye davet ediyor.
⚒️
















