BB

🇹🇭 ครูชาวสยามในวังพนมเปญ: หลักฐานจากหนังสือปี 1913 หลายคนอาจไม่รู้ว่า ในหนังสือ Danseuses cambodgiennes anciennes et modernes (นางรำกัมพูชาโบราณและสมัยใหม่) ที่เขียนโดย George Groslier และตีพิมพ์ที่ปารีสในปี 1913 มีข้อความสำคัญอยู่ในบทที่ 5 หน้า 120-121 ว่า: “นางรำชาวกัมพูชาได้พลัดพรากจากประเทศอันโชคร้ายของพวกเธอไป จนกระทั่งกษัตริย์เขมรองค์สุดท้ายๆ มาจนถึงสมัยพระเจ้านโรดมนั้น พวกเธอมีคณะละครเกือบทั้งหมดเป็นชาวสยาม ครูทั้งหมดของละคร «ลโขน» จำนวนห้าร้อยคนของพระเจ้านโรดมล้วนเป็นชาวสยาม เมื่อพระองค์สวรรคตไปแล้ว ในพระราชวังพนมเปญยังมีนักแสดงหญิงชาวไทยมากกว่าสามร้อยคน และจนถึงทุกวันนี้ — ในรัชสมัยของสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ — ครูทั้งหมด ยกเว้นเพียงสองคน ก็ยังเป็นชาวสยาม! ชาวสยามหญิงเหล่านี้เพียงผู้เดียวที่เป็นผู้พิทักษ์รักษาประเพณีไว้ พวกเธอฉลาดกว่า ละเอียดอ่อนกว่า และได้สอนการรำและประเพณีที่สูญหายและถูกลืมไปแล้ว กลับคืนให้แก่ชาวกัมพูชา ในยามที่กษัตริย์เขมรองค์เล็กๆ กลับมามีเอกราชได้เพียงเล็กน้อยเมื่อราวหนึ่งศตวรรษก่อน และได้ฟื้นฟูฮาเร็มของพระองค์ขึ้นมาใหม่” หมายเหตุเรื่องคำ: ในต้นฉบับภาษาฝรั่งเศส Groslier ใช้คำว่า Siamoises / Siamois สลับกับ Thaï ในบริบทนี้หมายถึงคนกลุ่มเดียวกัน คือ ครูและนางรำจากราชสำนักสยามที่มาอยู่ในวังพนมเปญ โดย Siamois เน้นความเป็นคนของราชอาณาจักรสยาม ส่วน Thaï เน้นความเป็นกลุ่มชาติพันธุ์/ภาษาไท 🇬🇧 Siamese Teachers in the Phnom Penh Palace: Evidence from a 1913 Book In Danseuses cambodgiennes anciennes et modernes (Cambodian Dancers, Ancient and Modern) by George Groslier, published in Paris in 1913, Chapter V, pp. 120-121, states: “The Cambodian dancers had indeed departed from their unfortunate country, so much so that the last Khmer kings, down to Norodom, had troupes that were almost entirely Siamese. All the teachers of Norodom's five hundred lokhon were Siamese. At his death, there were more than three hundred Thai actresses at the palace of Phnom Penh. Even in our own day — under the reign of H.M. Sisowath — all the teachers, all but two, are Siamese! The Siamese women alone were the guardians of the traditions. More intelligent, more refined, they re-taught the Cambodian women their dances and the lost and forgotten traditions, when the petty Khmer kings had recovered a little independence, barely a century ago, and reconstituted their harems.” Note on terminology: In the French original, Groslier alternates between Siamoises / Siamois and Thaï. In this context, they refer to the same group — teachers and dancers from the Siamese court in Phnom Penh. Siamois emphasises belonging to the Kingdom of Siam, while Thaï emphasises the Tai ethno-linguistic identity. 🇫🇷 ต้นฉบับภาษาฝรั่งเศส: « Les danseuses cambodgiennes étaient bien parties de leur malheureux pays, que les derniers rois khmers, jusqu’à Norodom, avaient des troupes presque en totalité siamoises. Tous les professeurs des cinq cents “lokhon” de Norodom étaient siamoises. À sa mort, il y avait plus de trois cents actrices thaï au palais de Phnom-Penh. De nos jours encore (sous le règne de S. M. Sisowath) l’ensemble des professeurs, moins deux, est siamois !... Seules gardiennes des traditions, les Siamoises, plus intelligentes, plus fines, ont réappris aux Cambodgiennes leurs danses et les traditions perdues et oubliées, lorsque les petits rois khmers eurent retrouvé un peu d’indépendance, il y a à peine un siècle de cela, et reconstituèrent leurs harems. » อ้างอิง/Reference: George Groslier, Danseuses cambodgiennes anciennes et modernes (Paris: Augustin Challamel, 1913), 120-121. อ่านต้นฉบับเต็มได้ที่(Free PDF): cdn.angkordatabase.asia/libs… คำแปล: คำแปลภาษาไทยและภาษาอังกฤษในโพสต์นี้ แปลจากต้นฉบับภาษาฝรั่งเศสโดยตรง และไม่ใช่ฉบับแปลทางการ (ใช้ Meta AI ช่วยแปลภาษา) เรียบเรียงโดย: อาจารย์ส้มโอ ที่มาของภาพ/Photo source: angkordatabase.asia angkordatabase.asia/books/da… Cr: Hatairat Chanphuengsuk