Tak właśnie zamyka się merytoryczną dyskusję - po pierwsze - sprzeciw wobec przymusu nie równa się negowaniu zagrożeń HPV.⁠ Wypowiedź Gozdyry to szantaż emocjonalny: przypisuje Mulawie intencję „uśmierania kobiet na raka szyjki macicy” za kwestionowanie narracji o szczepionce i przymusie z grzywnami, ignorując jego wyraźne rozróżnienie (nie jest przeciw szczepieniom, tylko przeciw nakazom i karom za decyzje rodziców). Twierdzenie o „znakomicie przebadanej i skutecznej” szczepionce jest jednostronne i bez konkretnych odniesień: badania rejestracyjne szczepionek przeciw HPV (Gardasil, Cervarix, Gardasil 9) nie mierzyły bezpośrednio redukcji raka inwazyjnego szyjki macicy, ponieważ rozwój tego nowotworu od zakażenia trwa zwykle 10–20 lat lub dłużej. Zamiast tego jako główne punkty końcowe (surogaty) przyjęto zmiany przedrakowe – przede wszystkim CIN2 i CIN3 oraz utrzymujące się zakażenia typami HPV zawartymi w szczepionce. Wielu ginekologów, w tym dr @JacekGMadej, podkreśla, że znaczna część zmian CIN (nawet wyższego stopnia) może samoistnie regredować, a obserwacja w badaniach klinicznych trwała zwykle tylko kilka lat, zbyt krótko, by wiarygodnie ocenić, ile z tych surogatów rzeczywiście przekształciłoby się w raka. Dr @PiotrWitczak_ wskazuje, że w takich warunkach łatwo przeszacować realną skuteczność wobec twardego punktu końcowego, jakim jest rak inwazyjny. Równie istotny problem dotyczy grupy kontrolnej. W kluczowych badaniach rejestracyjnych Gardasilu (program V501) zamiast prawdziwego, obojętnego placebo (np. soli fizjologicznej) stosowano często nośnik zawierający adiuwant aluminiowy (amorphous aluminum hydroxyphosphate sulfate – AAHS). Publikacje naukowe (m.in. analiza przywracająca metodologię w BMJ Evidence-Based Medicine) wykazały, że w części dokumentów i formularzy świadomej zgody kontrolę opisywano jako „nieaktywną” lub placebo, podczas gdy zawierała ona aluminium. Taki projekt utrudnia ocenę bezpieczeństwa samej szczepionki, ponieważ ewentualne działania niepożądane związane z adiuwantem mogą występować w obu grupach i być maskowane. Krytycy argumentują, że brak prawdziwego placebo uniemożliwia rzetelne stwierdzenie, czy profil bezpieczeństwa jest rzeczywiście tak korzystny, jak się go przedstawia. Gozdyra nie odniosła się do żadnego z tych zastrzeżeń metodologicznych. Jej stwierdzenie „ZNAKOMICIE przebadana i skuteczna” ma charakter absolutny i nie zawiera konkretnych cytowań badań, meta-analiz ani danych długoterminowych. Nawet jeśli zwolennicy szczepionek argumentują, że późniejsze badania obserwacyjne (m.in. duże kohorty szwedzkie i angielskie) miały wykazać redukcję ryzyka raka inwazyjnego u osób zaszczepionych w młodszym wieku, jednak nie eliminuje to krytyki sposobu, w jaki pierwotnie udowadniano skuteczność i bezpieczeństwo w badaniach rejestracyjnych. Ponadto szczepionki nie pokrywają wszystkich onkogennych typów HPV, a screening (szczególnie test HPV HR) pozostaje niezbędnym elementem profilaktyki – co potwierdza m.in. polski pilotaż opublikowany w The Lancet Regional Health – Europe. Większość infekcji HPV ustępuje samoistnie, rak szyjki rozwija się latami, a polski pilotaż wykazał, że test HPV HR niemal dwukrotnie skuteczniej wykrywa zmiany przedrakowe niż cytologia – co podkreśla rolę profilaktyki wtórnej obok szczepień, które nie pokrywają wszystkich onkogennych typów. Twierdzenie Gozdyry pomija realne ograniczenia projektu badań klinicznych i przedstawia szczepionkę jako jednoznacznie i bezdyskusyjnie „znakomicie” przebadaną, podczas gdy zarówno surogaty zamiast raka, jak i adiuwant zamiast obojętnego placebo stanowią istotne zastrzeżenia podnoszone przez część lekarzy i badaczy. Dodatkowo Gozdyra całkowicie pomija inne ryzyka i kontrowersje: w czerwcu 2026 Merck ugodził się za ponad 50 mln USD w sprawach >200 pozwów dotyczących m.in. POTS, niewydolności jajników i chorób autoimmunologicznych po Gardasilu.