GRA CIENI - HIMERA, CZYLI JAK W ROSJI KUPUJE SIĘ ADRES GENERAŁA Ostatnio dużo dzieje się na świecie, ja natomiast patrzę tam, gdzie inni nie patrzą. W międzyczasie przedstawię Państwu tajniki kuchni wywiadu, szczególnie bliskie tym, którzy pracują na kierunku rosyjskim. Czyli jak kupuje się adres rosyjskiego generała i czym jest owa „Himera”. Zapraszam. Prolog - „Himera” Rosyjski handel wyciekłymi danymi stał się narzędziem do namierzania ludzi. Państwo rosyjskie karze płotki, właściciele największego sklepu z danymi w Federacji Rosyjskiej zeznają jako świadkowie, a zabici generałowie służą za argument w bójce o stanowiska w Moskwie. To proste streszczenie całej historii, która rozgrywa się w cieniu wielkiej polityki i słynnych negocjacji pokojowych. 16 października generał Władimir Aleksiejew po raz pierwszy od zamachu pokazał się publicznie. Przypomnę, że to bliski współpracownik legendarnego, nieżyjącego już szefa byłego GRU generała Igora Sierguna i jeden z jego głównych przybocznych obok gen. Aleksieja Diumina, dziś pomocnika prezydenta FR i sekretarza Rady Państwa. Tego samego dnia po rosyjskim Telegramie zaczął krążyć tekst o prostej tezie. Rosyjskich generałów zabija się dzięki „Himerze”, czyli najbardziej znanemu rosyjskiemu serwisowi do sprawdzania ludzi po wyciekłych bazach, a jej bliźniaczy serwis NOX nadal sprzedaje każdemu chętnemu adresy, zdjęcia i wykazy połączeń telefonicznych oficerów Sztabu Generalnego. Gdybym chciał, sprzedałby i mnie, żaden problem. Autorzy tych rosyjskich tekstów twierdzą, że wpisali dane zabitych generałów, a serwis pokazał dokładnie te adresy, pod którymi doszło do zamachów. Przyznam, że teza brzmi mocno nawet jak na Rosję, ale nikt jej jak dotąd nie udowodnił. Ciekawsze jest to, co ten przekaz pokazuje przy okazji, czyli jak w Rosji działa rynek wyciekłych danych. Tak, bo rynek takich danych w Federacji Rosyjskiej jest przeogromny. To dziurawe państwo, ale ostrzegam, tylko z pozoru. Jak wszystko w Rosji, wyciek nie zawsze oznacza czyjąś niezamierzoną nonszalancję. Ona oczywiście istnieje, ale uważam, że często ma wymiar zamierzony. I tu dochodzimy do głównego pytania. Dlaczego państwo tego rynku nie zamyka i jak rosyjskie służby używają takich historii w walce między sobą. O tym za chwilę. Co to jest „probiw” Zacznijmy od słowa, bez którego nic tu nie będzie zrozumiałe. „Probiw”, dosłownie „przebicie”, to w rosyjskim slangu operacyjnym sprawdzenie człowieka po bazach danych, do których nie powinno się mieć dostępu. Dawniej za moich czasów robił to znajomy rosyjski policjant za butelkę koniaku. Dziś robi to bot w Telegramie. Wpisujesz numer telefonu, nazwisko albo numer rejestracyjny auta, płacisz kilkadziesiąt rubli, czyli mniej niż dolara, i dostajesz kartę. Kto to jest, gdzie mieszka, czym jeździ, z kim rozmawia - do kogo dzwonił, jak wygląda. Dane pochodzą z wycieków. Rosyjskie państwo przez dwadzieścia lat budowało wielkie scentralizowane rejestry, od meldunków i nieruchomości po kontrolę graniczną, i przez te same dwadzieścia lat nie potrafiło upilnować własnych urzędników, którzy je kopiowali i sprzedawali. Himera była największym takim sklepem. Według ustaleń dziennikarza śledczego Andrieja Zacharowa miała około dwustu tysięcy aktywnych użytkowników. Najważniejsze jest jednak coś innego. Do końca 2024 roku bezpłatny dostęp do Himery miało około trzech tysięcy jednostek rosyjskiej policji, bo bot był wygodniejszy niż oficjalne resortowe bazy. Innymi słowy rosyjskie państwo nie tolerowało nielegalnego handlu danymi własnych obywateli. Ono z niego korzystało. Zresztą nie tylko ono. Pod koniec 2024 roku do rosyjskiego kodeksu karnego wpisano artykuł 272.1, który grozi dziesięcioma latami więzienia za handel wyciekłymi danymi. Około czterdziestu procent takich serwisów zniknęło. Himera ogłosiła, że wywiozła swoich pracowników za granicę. Z późniejszych materiałów sądowych, do których dotarłem, wynika, że jej serwisy milczały tylko przez półtora miesiąca, od 10 grudnia 2024 do końca stycznia 2025 roku, po czym wszystko wróciło do ustalonej normy. Jeśli nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze. Kto na tym zarabia Za nielegalnym botem z rosyjskimi danymi stoi legalna firma. Nazywa się OOO „Odissiej-Info”, jest zarejestrowana w Moskwie i oficjalnie prowadzi serwis Odyssey Search, który sprzedaje bankom i firmom telekomunikacyjnym usługi sprawdzania klientów. Kieruje nią i współposiada Stanisław Kiriłłow. Uwaga, zbieżność nazwiska z zabitym generałem jest przypadkowa. Firma zarobiła w 2024 roku 219 milionów rubli (około 2,7 mln dolarów), a w 2025 roku już 314 milionów (około 3,9 mln dolarów), z czego blisko 129 milionów (około 1,6 mln dolarów) to czysty zysk. Model jest prosty. Ten sam zbiór danych sprzedaje się bankom jako narzędzie do weryfikacji klientów i anonimowemu użytkownikowi Telegrama jako kartę z pełnym obrazem życia dowolnego człowieka. I tu uwaga. W takim systemie można znaleźć każdego, a jak ma się kontakty, można w nim też każdego stworzyć. Resztę dopowiedzcie sobie Państwo sami. Baza graniczna, czyli najgroźniejszy towar Najważniejsza w tej historii nie jest Himera, tylko jedna konkretna baza, matka wszystkich baz. W 2024 roku do obiegu trafił wyciek z FSB, czyli rosyjskiej służby bezpieczeństwa, która kontroluje także granice. Zawierał zapisy przekroczeń granicy wraz ze zdjęciami ludzi robionymi w budkach kontroli paszportowej. Dla każdego, kto chce kogoś namierzyć, to skarb. Oficerowie wywiadu i Sztabu Generalnego nie prowadzą profili w mediach społecznościowych, więc ich twarzy nie da się znaleźć w internecie. W bazie granicznej jest każdy, kto choć raz wyjechał z Rosji, a na starą sowiecką modłę obok twarzy jest wszystko, z dosłownym rozmiarem buta figuranta. Takie źródło to istny święty Graal zachodnich służb. Oczywiście ta baza stała się przedmiotem śledztwa, które mówi o Rosji więcej niż niejeden raport. Administrator techniczny Himery Artiom Tieniszew zeznał, że baza leżała na serwerach Himery, została na krótko udostępniona użytkownikom, a potem usunięta. On sam zdążył ją pobrać i sprzedał, uwaga, za 35 tys. dolarów właścicielom mniejszego, konkurencyjnego bota Userbox. I to twórca Userboxa Igor Morozkin siedzi dziś na ławie oskarżonych za wyciek bazy FSB. Stanisław Kiriłłow zeznał w lipcu 2025 roku, że jego serwisy kupiły w sumie około stu pięćdziesięciu różnych baz, ale on nie wnikał, skąd pochodzą, bo zajmował się tym jeden współpracownik, który teraz nie wiadomo gdzie jest. No właśnie, gdzie on jest. Podsumowując, właściciele największego serwisu nielegalnych danych, czyli Himery, są w tej sprawie świadkami, nie oskarżonymi. To też bardzo ciekawe. Równolegle sąd w podmoskiewskich Chimkach skazał 10 września 2026 roku na 13 lat kolonii karnej Antona Niestierowa, byłego oficera tajnego pionu technicznego rosyjskiej policji, za skopiowanie i próbę sprzedaży innej tajnej bazy. W relacjach z procesu nabywcą jest „haker”. Dopiero 2 października portal Mash, bliski rosyjskim służbom, napisał, że chodziło o wspomnianą Himerę, i uwaga, w ciągu doby ten materiał zniknął z rosyjskiej sieci. Jeszcze wcześniej, 20 lutego 2026 roku, rosyjska cyberpolicja ogłosiła oficjalnie, że serwisy do „probiwu” służyły zagranicznym call center, i jak wspominałem nie tylko im, do zbierania danych o wojskowych i funkcjonariuszach w celu przygotowania zamachów. Żadnego serwisu nie wymieniła z nazwy. Obraz jest więc dla mnie jasny. W Rosji istnieje komercyjny obieg niejawnych zdjęć obywateli z kontroli granicznej, danych o nieruchomościach, wykazów połączeń i wielu innych. Państwo o tym oczywiście wie. Karze sprzedawców pojedynczych baz i właścicieli mniejszych botów, a właściciele największej platformy, z przychodem ponad 300 milionów rubli rocznie (około 3,7 mln dolarów), zeznają jako świadkowie. Oceniam, Szanowni Państwo, że owa Himera służy też rosyjskim służbom, na przykład do wyłapywania obcych nielegałów na własnym terenie oraz do miękkiego legendowania własnych operacji w Rosji i w państwach sąsiednich. Wystarczy, że FSB zrobi sobie zrzut z Himery i porówna go z własnymi danymi, by zobaczyć, kto się w Rosji zagnieździł. A że przy okazji wykorzystano to narzędzie do wzajemnego okładania się, cóż, taki lokalny folklor rosyjskich służb, który obecnie wybija na zewnątrz. Czy generałów zabito dzięki Himerze Tu trzeba być uczciwym. Fakty o zamachach się zgadzają. Igor Kiriłłow, dowódca wojsk chemicznych, zginął 17 grudnia 2024 roku od ładunku w hulajnodze pod własną klatką na Prospekcie Riazańskim. Jarosław Moskalik, generał Sztabu Generalnego, zginął 25 kwietnia 2025 roku w podmoskiewskiej Bałaszysze, gdy wychodził z domu. Do Aleksiejewa, zastępcy szefa wywiadu wojskowego, strzelano 6 lutego 2026 roku o wpół do siódmej rano w holu przy windach na dwudziestym czwartym piętrze jego bloku. W każdym przypadku zamachowiec wiedział, gdzie cel naprawdę mieszka, jak wygląda i o której wychodzi. Te operacje opracowano profesjonalnie. Rosyjscy autorzy twierdzą, że dokładnie te cztery rzeczy, twarz, prawdziwy adres, biling i miejsce służby, Himera sprzedaje w jednej karcie za grosze, a raczej za kopiejki. Tak sobie myślę, że być może tak jest. Ale żaden komunikat FSB, żaden akt oskarżenia w tych sprawach nie wspomina o Himerze ani o żadnym innym serwisie. Zdanie „różne źródła potwierdzają” nie ma za sobą ani jednego nazwanego źródła. Autorzy mylą nawet prawdziwe nazwisko pisarza Zachara Prilepina, który też miał być w Himerze sprawdzany. To nie jest wynik dochodzenia. To jest komunikat, który ktoś chciał wysłać. Kto i po co wysłał ten komunikat Żeby to zrozumieć, trzeba wiedzieć, jak w Rosji operacyjnie działa kompromat. Kompromat - to materiał obciążający, prawdziwy, półprawdziwy albo zmyślony, publikowany w odpowiednim momencie, żeby komuś zaszkodzić. W Rosji istnieją wyspecjalizowane kanały w Telegramie, które żyją z publikowania takich materiałów na zlecenie. Największe, jakie znam, to WCzK-OGPU i Niezygar. Nikt nie wie na pewno, kto za nimi stoi, ale wszyscy w Moskwie (i jedna na mazowszu:)) je czytają, bo przez nie przemawiają skłócone frakcje w służbach i biznesie. Tekst o generałach jest kolejnym odcinkiem serii, którą od 2 października prowadzi WCzK-OGPU, opisując Himerę jako przestępczą grupę działającą pod ochroną funkcjonariuszy. Niezygar wyłożył, o co naprawdę chodzi. W FSB spodziewane jest odejście Aleksieja Dorofiejewa, który od 2013 roku kieruje moskiewskim biurem (zarządem) FSB, jednym z najpotężniejszych stanowisk w całym aparacie bezpieczeństwa. Za głównego kandydata na jego miejsce uchodzi Aleksiej Wiertiaszkin, szef pionu bezpieczeństwa wewnętrznego FSB, czyli komórki, która ściga nadużycia we własnych szeregach i która prowadzi śledztwo w sprawie wspomnianej bazy granicznej. Dodam, że w każdej służbie „operacyjni” nie lekko mówiąc znoszą wewnętrznych „bezpieczników”, a w rosyjskich te walki są już legendarne. Tutaj szef bezpieczników ma zasiąść za jednym z pierwszych biurek operacyjnych. Istna herezja, dlatego walka jest tak ostra. Co ciekawe, anonimowe źródło Niezygara twierdzi, że Wiertiaszkin kiedyś aprobował projekt Himery jako narzędzie operacyjne. Dokumentów na to nikt nie pokazał. I tu wszystko się składa. Historia o tym, że Himera sprzedawała adresy zabitych generałów, uderza w człowieka, który ma objąć moskiewskie biurko FSB, i w jego otoczenie. Uderza także w kontrwywiad wojskowy FSB, odpowiedzialny za bezpieczeństwo generałów, w którym po zamachu na Aleksiejewa już poleciały głowy operacyjnych z kontry (Rosja nie ma samodzielnego kontrwywiadu wosjkwego). Przy okazji korzysta konkurencja, bo ta sama seria wpisów wymienia z nazwy inne serwisy sprzedające dane. Zabici generałowie i Himera są w tej konstrukcji narzędziem, nie przedmiotem troski. To bardzo ciekawy wniosek. Tak właśnie wygląda praca na kierunku wschodnim. Niby wszystko wiadome, ale interpretacja zawsze okazuje się odkrywcza. To, co w tym cyklu nazywałem mozaiką wywiadowczą użytą ofensywnie. Pojedyncze kamyki są prawdziwe. Baza graniczna istnieje, Kiriłłow zeznawał, firma zarabia, policja ostrzegała. Nieprawdziwa albo przynajmniej niedowiedziona jest spoina, która łączy te kamyki w obraz „generałów zabito dzięki Himerze”. Nie trzeba kłamać w szczegółach. Wystarczy ułożyć je tak, żeby czytelnik sam dopowiedział resztę. Idealne narzędzie do walki o stanowiska. Dlaczego mimo to warto się tym przejąć Odrzucenie tezy nie unieważnia problemu. Jeżeli w otwartej sprzedaży leżą jednocześnie twarz człowieka z kontroli granicznej, jego prawdziwy adres, biling i adnotacja, gdzie pracuje, to obca służba nie potrzebuje już szpiegów, żeby legendować tam własne źródła albo rozpoznać cel. Potrzebuje karty płatniczej i pośrednika. Czy zamachowcy korzystali akurat z Himery, pozostaje hipotezą niepotwierdzoną, choć prawdopodobną. Że mogli skorzystać z tego rynku, jest pewne. Dla kogoś, kto szuka informacji, i dla kogoś, kto planuje taką operację, różnica jest drugorzędna. Warto też pamiętać, że w sprawie Aleksiejewa zachodni urzędnicy cytowani przez „Washington Post” wątpili w ukraińskie sprawstwo i wskazywali na możliwe porachunki wewnętrzne, związane z rolą generała w stłumieniu buntu Prigożyna w 2023 roku. Jeśli mają choć część racji, po dane o generałach sięgają także gracze rosyjscy, a jak widać, zaczyna się tam walka na noże. Zobaczę co z tego wyniknie... Co z tego wynika dla nas Po pierwsze, rejestry państwowe ze zdjęciami, bazy graniczne, dane o nieruchomościach i dane operatorów telefonicznych są dla kontrwywiadu tym, czym dla banku skarbiec. Wyciek z takiego zbioru należy traktować jak utratę tajnego dokumentu, bo w rękach przeciwnika staje się narzędziem do odnajdywania konkretnych ludzi. Po drugie, ochrona oficerów i urzędników musi wychodzić z założenia, że przeciwnik ma dostęp do takiego „probiwu” jak w Rosji. Chodzi o różnicę między adresem zameldowania a tym, gdzie człowiek naprawdę śpi, o to, co w sieci publikuje jego rodzina, i o to, co o nim mówią rejestry, do których on sam nigdy nie zagląda. Rosyjska lekcja jest prosta. Brak profilu na Facebooku nic nie daje, jeśli w komercyjnej bazie przy nazwisku stoi adnotacja „pracuje w wywiadzie”. Po trzecie, ten sam rosyjski bałagan jest dla nas źródłem wiedzy. Rosja nie umie ochronić danych własnych generałów, a wojna między frakcjami wyrzuca na powierzchnię zeznania, dokumenty finansowe i nazwiska, które inaczej nigdy nie ujrzałyby światła. Umiejętność czytania tej wewnętrznej wojny cieni i oddzielania w niej faktów od manipulacji jest tańsza od każdej własnej operacji i powinna być w polskich służbach rutyną. I mój wniosek ostatni. Rosja spowalnia Telegram, wprowadza surowe przepisy i skazuje studentów za bota do sprawdzania ludzi, a największa platforma handlu danymi obywateli zarabia ponad 300 milionów rubli rocznie, obsługuje banki i zeznaje jako świadek. To nie jest sprzeczność. To jest model. W państwie, w którym dane są towarem dostępnym dla tych, którzy mają odpowiednią ochronę, nikt nie ochroni generałów, bo handel ich danymi nie jest błędem systemu. Jest jego częścią. Epilog - Cień w windzie Nie wiem, czy człowiek, który czekał na Aleksiejewa na dwudziestym czwartym piętrze, kupił jego adres w Himerze. Wiem, że mógł. I wiem, że osiem miesięcy po strzałach ludzie, którzy takimi adresami handlowali, nadal zeznają jako świadkowie, a tekst o ich winie służy komuś do obsadzenia stanowiska w FSB. W Grze Cieni to drugie mówi o Rosji więcej niż pierwsze. Pozdrawiam i dziękuję.