W pół godziny po opuszczeniu murów więziennych Piasecki był już w Kielcach. Pierwszymi, których spotkał na progu swego nowego życia – było kilku dziennikarzy. Przed nami stał człowiek o kościstej, wychudłej twarzy, zapadniętych policzkach i wychudzonej szyi. Głęboko osadzone oczy patrzyły dziwnym wyrazem, który był mieszaniną cierpienia i radości. Chwila – i spojrzenie staje się wilgotne. Piasecki płacze… Wstydzi się nieco swego zewnętrznego ubioru. Teraz jest już przecież wolnym człowiekiem. Jak najprędzej pragnie zrzucić z siebie więzienne ubranie. Jedynie koszuli nie chce zmienić: – W tej koszuli oczekiwałem wykonania wyroku śmierci. W tejże koszuli zwolniono mnie po 11 latach więzienia… W pierwszym sklepie zmienia ubranie. Teraz nosi już nowe spodnie, buty i sportową bluzę. Idziemy do restauracji. Pierwszy obiad na wolności. Pierwszy kieliszek wódki po 11 latach. Oczy Piaseckiego dziwnie rozglądają się dokoła. Jest jeszcze oszołomiony, przejęty. – Zbyt wiele hałasu! – zauważa. Niezgrabnie trzyma w ręku nóż i widelec. Próbuje jeść, ale potrawy nie smakują. Organizm, który stracił w więzieniu 15 kilo, nie może znieść potraw dla zdrowych ludzi. Spogląda na okna: – Jak dziwnie! Okna bez krat. O życiu „tam” nie chce prawie wcale mówić. Drży cały, kiedy przypomina sobie życie więzienne. Na twarzy pojawiają się wtedy chorobliwe rumieńce, a w oczach płomyki. Jego milczenie ma jednakże najsilniejszą wymowę. (…) Kiedy zacząłem otrzymywać „Wiadomości Literackie” do celi – odżyłem. Poznałem piękno języka. Był on dla mnie jak menu dobrej restauracji dla głodnego, który siedzi w piwnicy. – Spodziewał się pan uwolnienia? – Nie wierzyłem już w nie, skoro odrzucono wszystkie moje prośby. Kiedy Wańkowicz podczas odwiedzin u mnie w więzieniu kilka miesięcy temu powiedział: „Postaram się pana uwolnić”, nie zwróciłem na to większej uwagi. To kurtuazja – pomyślałem. Już kilka tygodni trwa w polskim świecie literackim wrzenie dokoła tego nazwiska. Nagle odezwało się wołanie przedstawicieli kół intelektualnych: – Łaski dla Sergiusza Piaseckiego! Przebaczenia dla wczorajszego przestępcy za jego dzisiejszy talent! Od tygodni już rozlegał się ten apel. Zainicjował go Melchior Wańkowicz. Przystąpili do niego wybitni pisarze. Wszystkie czasopisma literackie zabrały głos w tej sprawie. Chodziło bowiem o wyrwanie ponurym murom więzienia na Świętym Krzyżu wielkiego talentu. Chodziło o przywrócenie wolności – dla wzbogacenia polskiego dorobku kulturalnego. Nie było to jednak łatwe zadanie. Stojące na straży prawa i sprawiedliwości paragrafy i artykuły kodeksu miały tu wiele, bardzo wiele do powiedzenia. Albowiem dzisiejszy talent ma jednakże swoją przeszłość, obarczoną licznymi grzechami najcięższego kalibru. 📗 Fragment pochodzi z „Autodenuncjacji”