Sûkerbôle
Normaal sprutsen is it hastich in stikje bôle smarre, in bytsje jam derop, yn fjouweren snije en mei in glês sinaasappelsap is dat dan myn moarnsbrochje, mar hjoed net. It is wykein en dan doch ik it my wat mear oan tiid. It helpt fansels ek mei dat we justermiddei efkes nei de Poiesz west ha om boadskippen en de bôletromp wer fol sit mei lekker guod.
In lekker krinteboltsje liket my wol wat ta, dêr pak ik der ien fan. En dan sjoch ik, noch moai ferpakt, in sûkerbôle dy't my ta laket, dêr moat ik ek in stikje fan ha!
Ik snij in stikje sûkerbôle en snij it krinteboltsje troch de midden, net hielendal, want dat bin ik sa wend, sa giet dat mei gewoantes. Ik smar der in bytsje bûter op, ja ik wit wol it is gjin bûter mar sa neame we de halvarine hjir no ien kear.
Wisten jo wol dat it heale fan de halvarine eins in manier is om mear jild te fertsjinjen? Ik seach lêst in programma fan de Keuringsdienst van Waarde, de ôflevering Halfvol. Dy gie oer healfolle produkten en it priisferskil mei de folle farianten. Wetter is goedkeaper dan fet begriep ik fan it ferhaal. Jo kinne je dan wol ôffreegje oft dy healfolle produkten der binne foar ús sûnens of foar de winst fan de produsint.
Myn each falt op it etiket fan de sûkerbôle, it moat hjir net mâler wurde: In Fryske sûkerbôle en dan stiet der yn it Nederlânsk "Suikerbrood" op? At sels ús eigen sûkerbôle al healgear oerset wurdt yn 'e namme fan in Fryske supermerke, dan wurdt it tyd foar aksje, in boycot sa neame se dat leau ik ek wol.
No haw ik efkes útsocht wat er earder wie, sûkerbôle of suikerbrood. Dat joech in útslach dy't ik net ferwachte hie: Suikerbrood is net itselde as Sûkerbôle…
Wikipedia seit:
"Suikerbrood (suiker), kegel van suiker geen brood: Een suikerbrood is een klomp van ongeveer vijf kilo suiker, uitgekristaliseerd in de vorm van een kegel met afgeronde neus"
Yn it boek "Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890." stiet moai beskreaun hoe't sûker eartiids makke waard, mar ek hoe't der doe al in soarte fan sûkertaks bestie. Der is wat dat oanbelanget neat nijs ûnder de sinne…
Oer de sûkertaks lês ik:
"Het accijnstarief zou kunnen worden aangepast, als men precies wist hoeveel eindprodukt de raffinadeur uit ruwsuiker kon maken. Helaas, zei de Minister van Financiën in 1854, 'iedere berekening hieromtrent kan slechts bij benadering gemaakt worden en zij moet, wil men niet mistasten, ruim worden genomen en steeds beneden de werkelijkheid blijven.'"
Dát is al oars dan hjoed de dei: In regear dy't in model brûkt mar der om tinkt dat it wol earlik bliuwt! Wat om oer nei te tinken soe ik sizze: 'Het kan wel!'
Sa no earst ite, de boycot wint it hjoed net fan de sûkerbôle.
Goed wykein!
Peter Reitsma
1
101
Bekijk mijn nieuwste artikel: Gratis is niet hetzelfde als zonder waarde linkedin.com/pulse/gratis-ni… via @LinkedIn
28
Oktoberwaar
Wykein, lekker útsliepe! Al is dat mei in oere as acht ek mar relatyf at jo it ferlykje mei troch-de-wike kertier foar seizen.
It is wat huverich yn hûs, 16 graden stiet er op it bakje op de muorre at ik de wenkeamer ynstap. De kachel mei wol oan betink ik my, juster wy dat noch net nedich sa mei de sinne op it achterrút. Hjoed is sa’n dei wêr’t de sinne it net oprêde sil om it hûs waarm te krijen; it waait en reint bûtendoar.
Ik lês dat it de kâldste dei yn 5 moanne tiid wurde sil neffens Buienradar. Wêrom sjogge minsken eins op Buienradar om te sjen wat it waar is wylst je dat bûten sa ek wol sjen kinne?
Ik lês de nijsberjochten oer de protesten yn Frankryk, it giet er dêr mar mâl oan ta. Sa’t ik it begryp begûn it dêr mei studinten dy’t om better ûnderwiis fregen, mar is dat troch soargen oer it jild en wjerstân tsjin it regear fierder út de hân rûn.
Bern dy’t om better ûnderwiis freegje, dat hearre jo net sa faak, dêr soene jo as âlder bêst wol grutsk op wêze kinne betink ik my. De jeugd hat de takomst seit men wolris, mar dan moat it ûnderwiis wol goed wêze. Hoe is dat eins by ús regele?
It wie fan ’e wike hjerstfakânsje foar de skoallebern, efkes gjin skoalle, mar genietsje fan de frije tiid, wat omhingje en sa. Ik lies by RTV NOF dat it yn de Westereen in bytsje út de hân rûn is mei jeugd dy’t in “bike ride-out” organisearre hienen mei harren fatbikes, skooterkes en stepkes.
In ride-out? Soenen se ek learen jaskes oan ha? Ik lês fierder:
“Jongeren verdwijnen vaak zodra politievoertuigen in de buurt komen. ‘Dan vliegt alles alle kanten op’, aldus de woordvoerder. ‘Groepen spatten uiteen als de politie aankomt.’”
Dat is fansels in moai spultsje at jo fierders neat om hannen ha. Krekt sa as it Jachtseizoen 2.0 tidens it “Kleintje feestweek” in wike as wat lyn, doe’t 200 dielnimmers op de flecht wienen foar de plysje:
“politieagenten, handhavers en jongerenwerkers zaten hen achterna. De achtervolgers deden enthousiast mee.” skreau RTV NOF op 26 septimber noch.
Nim it de bern net te kwea ôf dat se sels wat organisearje wolle. Miskien is wat stjoer by de útfiering wolkom. Ik lies op Facebook dat Eamel ‘De Hûnekop’ himsels al oanbean hat, mar dat it jeugdwurk stopje sil. Hoe sit dat? En wat kin de gemeente dêr noch yn betsjutte?
Tiisdei is der wer gemeenteried. Ik bin benijd of dizze ôflevering fan it Jachtseizoen dêr in ferfolch kriget.
Ik wriuw tusken it typen troch myn hannen waarm en betink my dat it hjoed yn elts gefal gjin waar foar in bike ride-out is.
Brr.
Peter Reitsma
1
79
“Binnenlands Bestuur is een onafhankelijk magazine voor de hoger opgeleide decentrale ambtenaar en lokale bestuurder.”
Jammer dat er vervolgens een folder van The Rights Forum wordt meegezonden. Dat roept toch vragen op over die onafhankelijkheid. #teleurgesteld
@BBnieuws
Eerst de basis, dan de ambitie
Terwijl in Den Haag politici tijdens de algemene politieke beschouwingen over elkaar heen buitelen om díe ene spitsvondigheid te uiten die het nieuws haalt, of we eerst naar links en dan naar rechts moeten kijken voor we oversteken, is buiten de Haagse bubbel een andere werkelijkheid. Die van op instorten staande bruggen. Die van bezorgde, ja inmiddels boze, boeren die hun bestaansrecht verkwanseld zien worden voor een fata morgana, de luchtspiegeling van een rekenmodel. Die van een buschauffeur die niet meer naar een kaartje durft te vragen, bang om neergestoken te worden. Die van te dure benzine, van boodschappen doen over de grens.
Het verre gevaar wordt benadrukt, de gemeenschap dichtbij vergeet men. De vrijheidsbijdrage, een ordinaire belasting om de nieuwe wapenwedloop te bekostigen, lijkt belangrijker dan de mensen die ze zegt te beschermen.
Een land in onrust is een land in verval. Het is niet de vraag of we naar links of naar rechts moeten kijken, maar of we de mensen nog wel zien staan, de gemeenschappen die dorpen dragen en hun omgeving onderhouden.
Politicus ben je misschien voor jezelf, volksvertegenwoordiger niet. Een politicus vertegenwoordigt belangen, een volksvertegenwoordiger vertegenwoordigt mensen. Mensen, de demos in democratie, zijn belangrijker dan welke belangen dan ook.
Maslow benoemt in zijn piramide de primaire levensbehoeften zoals eten en drinken, die door onze boeren worden verzorgd, als de basis die eerst vervuld moet worden. Daarna komt bestaanszekerheid. Vervolgens volgen vriendschap, liefde, verbinding en ergens bij horen. Daarna komen erkenning en waardering. Als laatste staat zelfontplooiing en ambitie.
Het is niet de vraag of we naar links of rechts moeten, misschien moeten we een stapje terug doen op de piramide van Maslow. Het is pas tijd voor ambitie als de basis op orde is. Geef ruimte aan onze boeren, draag zorg voor de zwakkeren in de samenleving, stimuleer gemeenschapszin, erken en waardeer de mensen om je heen. Dan is er alle ruimte voor zelfontplooiing en ambitie, óók voor de ambitie van een politicus, althans tot de volgende verkiezingen.
#Bestaanszekerheid #Boerenprotest #Volksvertegenwoordiger #APB2026
115
Peter Reitsma retweeted
Er is een fundamenteel verschil tussen de rechtsstaat en een staat waarin iedere regel als recht wordt beschouwd enkel omdat de overheid hem volgens de juiste procedure heeft uitgevaardigd.
De rechtsstaat betekent niet: de overheid maakt de wet, dus de wet is recht. Dat is juridisch positivisme in zijn meest gevaarlijke politieke vorm. Het maakt de geldigheid van recht uiteindelijk afhankelijk van de procedure en de bevoegde autoriteit. Maar een wet kan volkomen legaal tot stand zijn gekomen en toch eigendom afpakken, vreedzaam gedrag verbieden, mensen ongelijk behandelen of individuele vrijheid vernietigen.
Een echte rechtsstaat begrenst juist de macht van de overheid. Recht staat niet simpelweg gelijk aan wat een parlementaire meerderheid vandaag besluit. Het beschermt het individu tegen willekeur, ook wanneer die willekeur democratisch is gelegitimeerd. Eigendom, contractvrijheid, lichamelijke integriteit, vrijheid van meningsuiting en gelijke behandeling voor het recht zijn geen cadeautjes van politici die naar believen kunnen worden uitgebreid of ingetrokken.
Dat onderscheid zijn we steeds meer kwijtgeraakt. We noemen vrijwel iedere vorm van staatsdwang automatisch rechtsstatelijk zolang er maar een wet, verordening, toezichthouder, bezwaarprocedure en rechter achter staat. Big Government produceert vervolgens honderdduizenden regels en noemt het resultaat rechtsorde.
Maar veel regels maken nog geen rechtsstaat.
Een samenleving waarin de overheid steeds verder bepaalt wat je verdient, hoeveel daarvan je mag houden, hoe je je onderneming voert, wie je moet toelaten, wat je met je eigendom mag doen, welke producten je mag kopen, hoe je moet bouwen, verhuren, investeren, werken en ondernemen, kan uitstekend georganiseerd en juridisch verfijnd zijn. Dat betekent nog niet dat zij vrij is.
De essentie van de rechtsstaat is daarom niet de almacht van de wetgever, maar juist de beperking van politieke macht door algemene en voorspelbare rechtsregels. Geen privileges voor specifieke groepen. Geen willekeur. Geen straf zonder daadwerkelijke rechtsschending. Geen onteigening omdat een meerderheid daar toevallig voordeel bij heeft.
De wet behoort een schild tegen macht te zijn, niet het instrument waarmee macht zichzelf legitimeert.
Wie iedere democratisch aangenomen regel automatisch met rechtsstatelijkheid vereenzelvigt, verdedigt uiteindelijk niet de “rule of law”, maar de “rule of Big Government”.
En dat zijn twee totaal verschillende dingen.
Gordiaanse Knoop
Na weer een dag met warm weer, fietsen we 's avonds nog een rondje over de mooie Veluwe. Deze keer niet het bos in, maar meer de open stukken net erbuiten.
De zwaluwen boven onze hoofden hebben genoeg te eten en verderop lopen vier ooievaars, als inspecteurs in zwart-wit uniform, twee aan twee over het boerenland op zoek naar wat naar hun gading is. Met de biodiversiteit lijkt het dus wel goed te zitten.
Dat de mensen van hun omgeving houden, blijkt wel uit de ijzeren emmer met het opschrift "Samen houden we het hier schoon" langs de kant van de weg.
We fietsen in de buurt van Eerbeek als ik ineens mijn broekzak hoor zeggen: "U nadert knooppunt 56, het volgende knooppunt is 57." Ik weet nog wel dat we vroeger aan de hand van een papieren brommer- en fietskaart en ANWB-paddenstoelen zelf onze weg moesten zoeken, tegenwoordig is dat een stuk makkelijker. Alles is precies uitgewerkt, tot op de meter waar je het beste langs kunt rijden. Als je goed luistert naar de vrouwenstem op de telefoon, kan het bijna niet meer misgaan.
We fietsen verder, een omgekeerde vlag en een spandoek met de tekst "Wij beschermen al generaties lang de natuur, maar wie beschermt ons?" Een vraag die in heel Nederland, maar zeker hier op de Veluwe actueel is.
Op dat moment besef ik hoe merkwaardig het eigenlijk gesteld is in Nederland. Wij fietsen hier als toeristen aan de hand van een heel netwerk van knooppunten met duidelijke aanwijzingen waar we langs moeten om de mooiste plekjes te zien die de Veluwe ons te bieden heeft, terwijl er verderop boeren langs de snelweg staan om aandacht te vragen voor hun levenswerk, het recht om gewoon boer te mogen zijn.
Voor deze boeren is er geen knooppuntenroute die hun een begaanbare weg wijst. Zij moeten het doen met een Gordiaanse knoop, waarbij ieder stukje touw weer uitkomt bij hetzelfde probleem, of de problemen alleen maar groter maakt.
Onder het voorwendsel dat de natuur er slecht voor staat, ja op instorten staat, is de politiek via rechtszaken haar zeggenschap kwijtgeraakt over de openbare ruimte en de natuur. Toeristen zien niet dat de natuur op instorten staat, en de mensen die er zelf wonen, de mensen die ertoe doen, die van de ijzeren emmer, die met het spandoek in de wei, die zien het niet.
Politiek die dicht bij de mensen staat en zich aan hen verantwoordt, moet weer over deze problemen gaan, en niet een verre bestuurder of rechter.
Een Gordiaanse knoop maak je niet los door wat te sleutelen aan dit regeltje of die maatregel. Alexander de Grote maakte de knoop los door hem met een slag van zijn zwaard door te slaan. Ik hoop dat er verstandige beslissingen genomen worden, anders is het maar net wie, net als Alexander de Grote, het zwaard pakt.
Ondertussen scharrelen de zwart-witte ooievaars rustig door en vliegen de zwaluwen al duikend door de lucht. Nee, aan de natuur ligt het niet.
#Veluwe #Boerenprotest #Landbouwbeleid #Natuurbeleid #LokaleDemocratie #Platteland
Gordiaanske Knoop
Nei in dei mei opnij waarm waar, fytse we jûns noch in slach oer de moaie Veluwe. Dit kear net de bosk yn, mar mear de iepen stikken krekt dêrbûten.
De sweltsjes boppe ús holle hawwe genôch te iten en fierderop rinne der fjouwer earrebarres, as ynspekteurs yn in swart-wyt unifoarm, twa oan twa oer de boeregreide op syk nei wat foar har gading. Mei it bioferskaat liket it wol goed te wêzen.
De minsken hâlde fan harren omjouwing blykt wol út de izeren amer mei it opskrift "Samen houden we het hier schoon" oan de kant fan de dyk.
We fytse yn de buert fan Eerbeek at ik ynienen myn bûse sizzen hear: "U nadert knooppunt 56, het volgende knooppunt is 57". Ik wit noch wol dat we oan de hân fan in papieren brommer- en fytskaart en ANWB-paddestuollen sels ús paad sykje moasten, dan is it hjoed-de-dei in stik makliker. Alles is presys útwurke wêr't je it beste lâns ride kinne. At jo goed lústerje nei de froulike stim op de tillefoan, dan kin it hast net misse.
We fytse fierder, in omkearde flagge en in spandoek mei de tekst "Wij beschermen al generaties lang de natuur maar wie beschermt ons?" In fraach dy't yn hiel Nederlân, mar seker hjir op de Veluwe aktueel is.
Op dat stuit besef ik my hoe nuver dat it eins stelt is yn Nederlân, wy fytse hjir as toeristen oan de hân fan in hiel netwurk fan knooppunten mei dúdlike oanwizings wêr't we lâns moatte om de moaiste plakjes te sjen dy't de Veluwe ús te bieden hat, en fierderop steane boeren by de grutte dyk om oandacht te freegjen foar harren libbenswurk, it rjocht om gewoan boer te wêzen.
Foar dizze boeren is der gjin knooppuntenroute dy't harren in begeanbere wei oanwiist. De boeren moatte it dwaan mei in Gordiaanske knoop wêr't elke stikje tou werom komt by itselde probleem, of de swierrichheden allinnich mar grutter makket.
Ûnder it ferlechje dat de natuer der min foar stiet, ja op omfallen stiet is de polityk fia rjochtsaken har foech kwyt rekke oer de iepenbiere romte en de natuer. Toeristen sjogge net dat de natuer op omfallen stiet en de minsken dy't dêr sels wenje, de minsken dy er ta dogge, dy fan de izeren amer, dy mei it spandoek yn 'e greide, dy sjogge it net.
Polityk dy't tichtby de minsken stiet en har ferantwurdet oan de minsken moat wer gean oer dizze problemen en net in fierôf steande bestjoerder of rjochter.
In Gordiaanske knoop kinne jo net los meitsje troch wat te nifeljen oan dit rigeltsje of dy maatregel. Alexander de Grote makke de knoop los troch him mei in slach fan syn swurd troch te slaan. Ik hoopje dat er ferstânnige beslissings naam wurde, oars is't mar krekt wa't as Alexander de Grote it swurd pakt.
Yntusken skarrelje de swart-wite earrebarres rêstich troch en fleane de sweltsjes al dûkjend troch de loft. Nee oan de natuer leit it net.
Peter Reitsma
2
7
504
Peter Reitsma retweeted
Als BBB laten wij onze volksvertegenwoordigers niet het zwijgen opleggen. Daarom heeft BBB na twee jaar besloten in het Europese Parlement de EVP-fractie van Von der Leyen te verlaten.
boerburgerbeweging.nl/fracti…
Peter Reitsma retweeted
Een ander licht op het vertrek van @MonaKeijzer. Laat overigens onverlet dat ze een goede minister was namens de @BoerBurgerB. Waarvoor dank Mona, knappe prestatie op zowel #wonen als #asiel.
Een leestip👇 van @jndkgrf.
buttkicken.nl/2026/02/24/bri…
Naast de 'BontenbalBelasting', nu een extra belasting op ziek zijn?
Dit kan toch niet?
Iets met vertrouwen?
@2eKamertweets
#zorgkosten
telegraaf.nl/politiek/eigen-…
Peter Reitsma retweeted
Wat een goeie column! “Stop met de horrorverhalen over door kalkgebrek gebroken koolmezenpootjes. Populatie koolmezen is alleen maar gegroeid.” #stikstof #verzuring
Een warmtepompplicht vanaf 2029 klinkt stoer, maar is losgezongen van de realiteit. Met 100.000 nieuwe woningen per jaar, te weinig installateurs en een overbelast stroomnet stapel je ambities op elkaar en organiseer je je eigen beleidsfalen.
telegraaf.nl/financieel/slim…
102















