Pinned Tweet
Mustafa Kemal, Türkiye’de Cumhuriyet rejiminin kurulmasında başroldür;
Fakat burada durmak eksik kalır; çünkü bir rolün nasıl yorumlandığı, nasıl anlatıldığı ve hangi amaçlarla genişletildiği en az o rolün kendisi kadar önemlidir.
1. Türkiye Devleti sıfırdan kurulmadı, devam etti
Bu ülkenin ordusu, bürokrasisi, hukuku, memurları, halkı, toprak düzeni ve devlet aklı Osmanlı’dan devam etti. Rejim değişti; ama devletin gövdesi aynıydı.
Bu nedenle “devleti kurdu” söylemi, devletin yüzyıllara yayılan büyük devamlılığını paranteze alır.
2. Burada kritik ayrım şudur: Yeni rejim kurmak başka şeydir, “devleti sıfırdan kurdu” anlatısı bambaşka
Mustafa Kemal’in yeni rejimi kuruluşundaki baş rolü inkar edilemez. Ama bu gerçek, yıllar içinde genişletilerek bambaşka bir anlama dönüştürüldü:
- Sanki devlet bir gecede sıfırlandı,
- Sanki hiçbir süreklilik kalmadı,
- Sanki Osmanlı’nın kurumsal mirası yokmuş gibi,
- Sanki bu topraklarda tarihin başlangıcı 1923’müş gibi.
İşte bu genişletilmiş ve büyütülmüş kurgu, ileride inşa edilecek kült için zemin hâline getirildi.
Bu noktada altı çizilmesi gereken şudur:
Yeni rejim kurmak, devleti sıfırdan kurmak demek değildir.
Devlet devam etti; rejim değişti.
3. Kurucu lider mitinin kültleşmesi bir “doğal sonuç” değil; planlı bir inşadır
Kurucu lider mitinin kültleşmesi kendiliğinden oluşan bir duygu değildir.
Bir liderin rolü büyüktür diye toplum otomatik olarak kült üretmez.
Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey olmaz.
Bu kültün ortaya çıkması için devlet eliyle yürütülen mekanizmalar gerekir:
- Eğitim programları
- Resmî törenler
- Ritüeller
- Heykelleştirme
- Propaganda dili
- Tarihin yeniden kurgulanması
- Liderin devletle özdeşleştirilmesi
Türkiye’deki lider kültü de tam olarak bu yöntemlerle inşa edildi.
Bu bir sosyolojik akış değil; siyasi bir mühendisliktir.
Dünyadan örnekler bunu çok net gösterir:
- Mao: Heykeller, kırmızı kitap, zorunlu törenler.
- Kim İl Sung: Her yerde dev heykeller, zorunlu saygı duruşu.
- De Gaulle: Saygı vardır ama kült yoktur; ritüel ve kutsiyet yoktur.
Bu örnekler şunu gösterir:
Bu kült doğal bir oluşum değil; bilinçli bir inşa sürecinin sonucudur.
Bu noktada önemli bir arka planı belirtmek gerekir:
Bu lider kültü boş bir zemine inşa edilmedi.
İttihat ve Terakki’nin 20. yüzyıl başında ideolojik bir kimlik hâline getirdiği Türklük söylemi, zaten güçlü bir üst-kimlik olarak mevcuttu.
Cumhuriyet kadroları bu zemini devraldı ve bu kimlik söylemini “Ulusun Babası” figürüyle eşitleyerek, lider merkezli bir kurucu anlatıya dönüştürdü.
Böylece:
- Türklük ideolojisi,
- Lider kültü,
- Rejimin kimlik inşası
birbirine eklemlendi ve birbirini besleyen bir bütün hâline geldi.
Bu nedenle bugün lider kültüne yönelik eleştiri, birçok kişi tarafından Türklük ideolojisine saldırı gibi algılanmaktadır; çünkü iki unsur bilinçli bir şekilde iç içe geçirilmiştir.
4. Türkiye’de kurucu lider miti, lider kültüne nasıl dönüştürüldü?
Türkiye’deki kurucu lider miti kendiliğinden kült haline gelmedi.
Açık şekilde şu mekanizmalar kullanıldı:
- Eğitim sistemi: İlkokuldan üniversiteye kadar lider merkezli tarih anlatısı.
- Devlet ritüelleri: 10 Kasım, törenler, sloganlar, saygı duruşları.
- Heykelleştirme: Ülkenin dört bir yanında binlerce heykel, büst ve figür.
- Dil ve semboller: “Ulusun Babası”, “tek doğru yorum”, “ilke ve inkılaplar”.
- Tarihin yeniden yazılması: Osmanlı’nın küçültülmesi, hanedanın şeytanlaştırılması, toplumsal hafızanın koparılması, Nutuk merkezli tarih yorumu.
- Türklük söylemiyle lider figürünün eşitlenmesi:
İttihat ve Terakki’nin ideolojik bir kimlik hâline getirdiği Türklük söylemi, Cumhuriyet döneminde “Ulusun Babası” figürüyle birleştirildi. Böylece lideri eleştirmek, Türklüğe saldırı gibi algılanacak psikolojik bir zemin yaratıldı.
- Lider–devlet özdeşliği: “Kültleşmiş lidere karşı çıkmak = devlete karşı çıkmak” anlayışı.
Bu tablo, kimsenin kişisel başarısı hatırına ortaya çıkmadı;
devlet eliyle yürütülen bir kimlik inşası sürecinin ürünüdür.
5. Redd-i mirasın etkisi: Kopuşu derinleştiren kültürel bir hamle
Cumhuriyet’in redd-i miras politikası yalnızca Osmanlı hanedanını değil;
bin yıllık kültürü, Selçuklu’dan beri süren devamlılığı, Türk-İslam mirasını da hedef aldı.
Bu kültürel kopuş, lider merkezli yeni başlangıç efsanesinin yerleşmesini kolaylaştırdı.
Tarihî sürekliliğin kesilmesi, kurucu lider mitinin güçlenmesi için geniş bir zemin oluşturdu.
Bu nedenle bugün birçok insanda “rejim kurdu = dokunulmaz” refleksi vardır.
Bu refleks tarihî bir zorunluluk değil; siyasi bir mühendisliğin sonucudur.
6. Ana soru şudur: Rejim kuruculuğundaki rolünü kabul etmek, kültü de kabul etmek zorunda olduğumuz anlamına mı gelir?
Hayır.
Rejim kuruculuğundaki rolü kabul etmek;
- Devletin devamlılığını reddetmeyi,
- Dokunulmazlaştırmayı,
- Tarihin üzerini örtmeyi,
- Yanlışları görmezden gelmeyi
zorunlu kılmaz.
Bu ikisinin arasına çizgi çekmek mümkündür;
hatta sağlıklı olan da budur.
Son söz:
Rejim kuruculuğu rolü ile kültleşmiş yorumunu ayırt etmek gerekir.
Kült, tarih değil; devlet eliyle üretilmiş bir kimliktir.
Rejim kuruculuğundaki rolü kimseyi eleştiriden muaf kılmaz.
Hatice Hanım,
1071’i "ülke kuruluşu" sanmanız bile tartışmaya nereden baktığınızı gösteriyor. 1071 bir savaş, Türkiye Cumhuriyeti ise bir DEVLETtir.
Devletin kurucusu da savaşın kazananı değil, devletin temellerini atan liderdir.
Bu yüzden Atatürk’e ‘kurucu’ denir; tarih böyle işler, sizin benzetmelerinizle değil. Ama yine de eksik bilgi de olsa Malazgirt Zaferi ne kadar geriye gidebilmeniz sevindirici :)
Ama bununla birlikte, ‘tapu–müteahhit’ örneğiniz de konuya hâkim olmadığınızı ele veriyor. Osmanlı bir imparatorluktu, Cumhuriyet ise tamamen yeni bir devlet yapısıdır. Bu yüzden ‘rejim değişikliği değil, devlet kuruluşudur’ diye anlatmak zorunda kalmak tam sevinirken üzdü...
Son olarak…
Ben sizin etkileşimlerinizi gözlemlemiyorum, çünkü ortada takip edilecek bir üretim yok. Birkaç RT ve sürekli aynı klişeler… Gölgede kalınca fark edilmiyordunuz, şimdi görünmeye çalışıyorsunuz ama argümanlarınız hâlâ gölgede.
Takipte kalın demişsiniz…
Merak etmeyin, kimse sizin fikirleriniz için değil, derneğiniz ve verdiğiniz malzemeler için bakıyor. Bakan da tek ben değilimdir, emin olunuz...
Meali:
Ahlâklı olmak (ya da ahlâklı sayılmak) için normatif bir ölçüt olarak dinî kurallara ihtiyaç duyuyorsanız, belki de ahlâklı değilsinizdir.
Bu iddia sahiplerinin gözden kaçırdığı nokta şudur:
Birine muhatap olmayı kabul ettiğiniz her ilişki, kaçınılmaz olarak bir hak–sorumluluk düzeni, yani bir hukuk doğurur. Bu durum dine özgü değildir; muhataplık varsa hukuk vardır.
Aşkın bir iradeye muhatap olunduğunda ortaya çıkan bu hukukun zemini, muhatap olanın değil; muhatap olunan iradenin elindedir.
Bunu çocuk–ebeveyn ilişkisi üzerinden daha rahat görebiliriz: Bir çocuk, “ahlâklı olayım” gibi soyut bir amaçla hareket etmez. Ebeveyniyle kurduğu ilişki içinde, konulan kuralları zamanla içselleştirerek bir ahlâkî zemine yerleşir. Bu süreçte çocuk için bağlayıcı bir hukuk oluşur. Çocuğun sorumluluk kapasitesi sınırlı olabilir; ancak bu durum, hukukun ortaya çıkmasına engel değildir. Hukuk, çocuğun niyetinden değil; muhatap olduğu iradeden gelen ve içselleştirilen kurallardan kaynaklanır.
Aynı ilke insan için de geçerlidir. Aşkın bir iradeye muhataplık ontolojik olarak verili bir durumdur; inkâr edilebilir, ancak inkâr bu bağın varlığını ortadan kaldırmaz, yalnızca tanınmasını askıya alır. Bu muhataplığın ürettiği hukukun adı, teist bağlamda dindir.
Bu nedenle din, ahlâkın yerine geçen dışsal bir motivasyon değil; aşkın bir iradeye muhatap olmanın doğal sonucu olarak ortaya çıkan normatif ölçütler bütünüdür. Bu çerçevede dinî kurallara dayanmak, ahlâk eksikliği değil; ahlâkın hangi hukuk zemininde bağlayıcı olduğunu kabul etme ya da inkâr etme tutumunun bir sonucudur.
This Post is from an account that no longer exists. Learn more
Kur’an’daki ‘salâtı ikame edin’ emri, kul açısından bağlayıcı bir yükümlülük müdür; yoksa sadece samimi bir yöneliş çağrısından ibaret midir ?
Bir Mealci ile Muhavere Analizi
Mealci: "İstediğiniz gibi bedensel şekilde itaatinizi gösterebilirsiniz. Bilinçsiz bedensel devinimlerin ve taklidi uygulamaların ne bireye ne de topluma faydası olacaktır."
Soru: "Bunun bir kuralı yok mu ?"
Mealci: "Var Kuran'da yazıyor."
Soru: "Camilerde kılınandan farklı mı sizce ?"
Mealci: "Kuran'ı inceleyerek bu muhakemeyi siz yapabilirsiniz."
Bu tartışmada Mealci:
- İbadet şeklinin bağlayıcılığını mı reddediyor?
- Yoksa, şekli kabul edip bilinçsiz–taklidî uygulamaları mı eleştiriyor?
Yaptığı aslında net; söylem düzeyinde ikincisini iddia edip pratikte/mantık düzeyinde ise birincisini yapıyor.
Mealci, devamında sorulan şeklî sorulara kaçamak cevaplar veriyor. Söyleminden anlaşılan şunlar:
1-) İbadet bilinçsiz ve taklidî olursa bireye ve topluma faydası yoktur.
Peki, ibadetten maksat bireye ve topluma fayda sağlamak mı ?
Aslında buradan ibadete yaklaşımın ahlâkî değil işlevsel olduğu ortada.
Yaklaşım ahlâkî olsaydı ölçüt işlevsellik olmazdı ve o durumda şeklin de bağlayıcılığı kabul edilebilir olurdu.
2-) Namazın, uyulması gereken ortak bir şeklinin ve şartlarının var olduğunu reddediyor. Anlayışına göre, bireyler Kur'an'ı okuyacak ve kendileri karar verecekler.
Tamam, Kur'an'ı okuyunca da şunu görüyoruz ki Salât (Namaz);
- Bizzat emredilmiş,
- Vakit, Mekân, Yön, Temizlik şartlarına bağlı,
- Kıyam, Rükû, Secde gibi bedensel rükünleri olan
bir ibâdetttir. Peki bu çekirdek bilgi, nasıl ibadet edileceğini anlamaya yeter mi ?
Hayır.
O zaman nasıl olacak ?
Tabi ki, müslümanlar şu ana kadar nasıl yapmışlarsa o şekilde.
Bu ittifak edilen şeklin tarihsel olarak Hz. Peygamber'e (sav), hatta büyük oranda daha öncesine kadar gittiği ortadadır.
Aslında sorumluluktan kaçmak istemeyen bir müslüman için her şey ortada; ama yine de zemine kadar inip soralım:
Kur’an’daki ‘salâtı ikame edin’ emri, kul açısından bağlayıcı bir yükümlülük müdür; yoksa sadece samimi bir yöneliş çağrısından ibaret midir ?
A) “Bu bağlayıcı bir yükümlülük değildir, yöneliştir.”
-> Emir bağlayıcı değilse, yasak da bağlayıcı olmaz. Bu durumda Günah anlamsızlaşır. Bu, fiilen dinin inkârıdır.
B) “Namaz bağlayıcıdır ama bağlayıcı bir şekli yoktur.”
-> İhlali tarif edilemeyen bir yükümlülük, yükümlülük değildir. A şıkkına gider.
C) “Namaz bağlayıcıdır, ama herkes kendi gayretince”
-> İhlali tarif edilemeyen bir yükümlülük, yükümlülük değildir. A şıkkına gider.
D) “Namaz, şekli de bağlayıcı olan, Kur'an'da bizzat emredilmiş bir yükümlülüktür.”
-> O zaman, Kur'an'daki çekirdek anlatı bize ittifakla gelmiş namaz şeklini kabul etmeyi şart koşar.
“Bağlayıcılık” iddiası, ihlal tanımı olmadan mantıksal olarak boş bir etikettir.
Şekli bağlayıcı olmayan, ihlali tanımlanamayan ve öğretimi gerekmeyen bir ‘ibadet’, ibadet değil; sadece niyet beyanıdır.
Niyet ibadetin önemli bir aşamasıdır, ama amelin ölçüsü yoksa niyetin de içi boşalır.
8
1,120
Bir Mealci ile Muhavere Analizi
Mealci: "İstediğiniz gibi bedensel şekilde itaatinizi gösterebilirsiniz. Bilinçsiz bedensel devinimlerin ve taklidi uygulamaların ne bireye ne de topluma faydası olacaktır."
Soru: "Bunun bir kuralı yok mu ?"
Mealci: "Var Kuran'da yazıyor."
Soru: "Camilerde kılınandan farklı mı sizce ?"
Mealci: "Kuran'ı inceleyerek bu muhakemeyi siz yapabilirsiniz."
Bu tartışmada Mealci:
- İbadet şeklinin bağlayıcılığını mı reddediyor?
- Yoksa, şekli kabul edip bilinçsiz–taklidî uygulamaları mı eleştiriyor?
Yaptığı aslında net; söylem düzeyinde ikincisini iddia edip pratikte/mantık düzeyinde ise birincisini yapıyor.
Mealci, devamında sorulan şeklî sorulara kaçamak cevaplar veriyor. Söyleminden anlaşılan şunlar:
1-) İbadet bilinçsiz ve taklidî olursa bireye ve topluma faydası yoktur.
Peki, ibadetten maksat bireye ve topluma fayda sağlamak mı ?
Aslında buradan ibadete yaklaşımın ahlâkî değil işlevsel olduğu ortada.
Yaklaşım ahlâkî olsaydı ölçüt işlevsellik olmazdı ve o durumda şeklin de bağlayıcılığı kabul edilebilir olurdu.
2-) Namazın, uyulması gereken ortak bir şeklinin ve şartlarının var olduğunu reddediyor. Anlayışına göre, bireyler Kur'an'ı okuyacak ve kendileri karar verecekler.
Tamam, Kur'an'ı okuyunca da şunu görüyoruz ki Salât (Namaz);
- Bizzat emredilmiş,
- Vakit, Mekân, Yön, Temizlik şartlarına bağlı,
- Kıyam, Rükû, Secde gibi bedensel rükünleri olan
bir ibâdetttir. Peki bu çekirdek bilgi, nasıl ibadet edileceğini anlamaya yeter mi ?
Hayır.
O zaman nasıl olacak ?
Tabi ki, müslümanlar şu ana kadar nasıl yapmışlarsa o şekilde.
Bu ittifak edilen şeklin tarihsel olarak Hz. Peygamber'e (sav), hatta büyük oranda daha öncesine kadar gittiği ortadadır.
Aslında sorumluluktan kaçmak istemeyen bir müslüman için her şey ortada; ama yine de zemine kadar inip soralım:
Kur’an’daki ‘salâtı ikame edin’ emri, kul açısından bağlayıcı bir yükümlülük müdür; yoksa sadece samimi bir yöneliş çağrısından ibaret midir ?
A) “Bu bağlayıcı bir yükümlülük değildir, yöneliştir.”
-> Emir bağlayıcı değilse, yasak da bağlayıcı olmaz. Bu durumda Günah anlamsızlaşır. Bu, fiilen dinin inkârıdır.
B) “Namaz bağlayıcıdır ama bağlayıcı bir şekli yoktur.”
-> İhlali tarif edilemeyen bir yükümlülük, yükümlülük değildir. A şıkkına gider.
C) “Namaz bağlayıcıdır, ama herkes kendi gayretince”
-> İhlali tarif edilemeyen bir yükümlülük, yükümlülük değildir. A şıkkına gider.
D) “Namaz, şekli de bağlayıcı olan, Kur'an'da bizzat emredilmiş bir yükümlülüktür.”
-> O zaman, Kur'an'daki çekirdek anlatı bize ittifakla gelmiş namaz şeklini kabul etmeyi şart koşar.
“Bağlayıcılık” iddiası, ihlal tanımı olmadan mantıksal olarak boş bir etikettir.
Şekli bağlayıcı olmayan, ihlali tanımlanamayan ve öğretimi gerekmeyen bir ‘ibadet’, ibadet değil; sadece niyet beyanıdır.
Niyet ibadetin önemli bir aşamasıdır, ama amelin ölçüsü yoksa niyetin de içi boşalır.
Halil İnalcık 1916 doğumlu; bence o paçayı kurtarırdı. Bu borcun hesabını biz yapalım artık 🙂
Şaka bir yana, bu paylaşılan yapay zekâ üretimi gibi duruyor.
Hadi diyelim ki Halil İnalcık bunları gerçekten söylemiş olsun.
O zaman şu soruyu sormak zorundayız:
Biz, bir millet olarak kaderimizi gerçekten tek bir insanoğluna mı borçluyuz?
Peki, bunu doğru kabul edelim.
Bu durumda aşağıdaki tarihsel şahsiyetlerin hakkını yemiş olmuyor muyuz ?🤨
Çelebi Mehmet
– Ankara Savaşı ve Fetret Devri sonrası fiilî dağılma
– Osmanlı devletinin yeniden kurulması
Osman Bey
– Selçuklu’nun çöküşü ve Moğol baskısı sonrası siyasal boşluk
– Küçük bir uç beyliğinden yeni bir devletin doğuşu
Alp Arslan
– Malazgirt öncesi Anadolu’nun Bizans hâkimiyeti
– Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesinin kapısının açılması
Bilge Kağan
– Çin siyasî ve kültürel tahakkümü karşısında çözülme riski
– Devlet, töre ve tarih bilincinin açık biçimde formüle edilmesi
Bumin Kağan – İstemi Yabgu
– Türk adının ilk kez bağımsız siyasal özne olarak ortaya çıkışı
– Sıfırdan var olma eşiği
Hz. Âdem
– İlk insan
This Post is from a suspended account. Learn more
Fiilinden ve sonuçlarından; ontolojik anlamda değil, niyetin ve ilmin ölçüsünde sorumlusun.
Hadis:
"Ameller ancak niyetlere göredir."
Yeni bir yılın başlangıcını kutlamak kimseyi Müslüman olmaktan alıkoymaz, ama Müslüman olmak kişiyi yeni bir yılın başlangıcını kutlamaktan alıkoyar.
YENİ BİR YILIN BAŞLANGICINI KUTLAMAK kimseyi müslüman olmaktan,dini bayramlarını kutlamaktan,geleneklerini yaşamaktan alıkoyamaz.Fakat kul hakkı yemek,ahlaki değerleri görmezden gelmek,sırf siyasi görüşünden ötürü yanlış olana yanlış dememek kişiyi insanlıktan çıkarır. #Yılbaşı
⁉️Hz. İbrahim'in, toplumundaki bir putu kırması;
1-) Başkalarının inançlarına müdahale,
2-) Bir hakaret,
3-) Bir şiddet eylemi
değil miydi ?
Tabi ki bunların hiçbiri değildi.
Açıklayalım:
❓3️⃣ Peki, Hz. İbrahim kıssası bağlamında, ideoloji/din ile bağlantılı kutsallaştırılmış bir nesneyi kırmak aşağılama anlamı neden içermez ?
Hakaret için;
1-) Fiil veya söz, insan onurunu aşağılayıcı nitelikte olmalıdır,
2-) Aşağılamaya yönelik bir niyet bulunmalıdır.
Yani, hakaret niyeti yoksa da, fiilî veya sözlü hakaret hâlâ olabilir.
3️⃣ - 1️⃣ Önce ilkeyi netleştirelim
Bir fiilin aşağılayıcı sayılması, “kutsala dokunulmuş olmasıyla” değil; “insan onuruna yönelik bir değersizleştirme mesajı taşımasıyla” mümkündür.
Bu ölçütü sabitleyelim.
3️⃣ - 2️⃣ İdeolojik olarak kutsallaştırılmış bir nesne neden otomatik olarak “aşağılama” üretmez?
Çünkü aşağılama, nesneye değil insana ilişkin bir işlemdir.
Bir fiilin aşağılayıcı olması için şu mesajı taşıması gerekir:
> “Sen değersizsin / küçüksün / insan olarak aşağıdasın.”
Şimdi tek tek bakalım.
3️⃣ - 3️⃣ Kutsallaştırılmış nesne kırıldığında hangi mesaj verilir?
İki ihtimal vardır:
A) Verilen mesaj kişiye yöneliktir
Örneğin:
1-) Bir grubun sembolünü kırıp “siz insan değilsiniz” demek
2-) Bir topluluğu aşağılamak için simgesine saldırmak
➡ Bu durumda hakaret vardır, çünkü hedef insan onurudur.
B) Verilen mesaj iddia ve meşruiyetedir
Örneğin:
1-) “Bu sembolün temsil ettiği egemenlik iddiası geçersizdir”
2-) “Bu kutsallık iddiası sahte bir otorite üretmektedir”
➡ Bu durumda hakaret yoktur, çünkü hedef insan değil, iddiadır.
Hz. İbrahim örneği tam olarak B şıkkıdır.
3️⃣ - 4️⃣ “Ama insanlar bunu kendilerine yapılmış hissediyor”
Bu nokta çok önemli ama belirleyici değildir.
Şu ilkeyi açıkça koymak gerekir:
> Bir eylemin ahlâkî niteliğini, maruz kalanların öznel algısı değil; eylemin nesnel hedefi belirler.
Eğer böyle olmasaydı:
- Eleştiri mümkün olmazdı
- İfşa mümkün olmazdı
- Zulüm hiç çözülemezdi
Çünkü her iktidar, eleştiriyi “bizi aşağıladınız” diye çerçeveleyebilir.
Kur’an tam da bu manipülasyonu reddeder.
3️⃣ - 5️⃣ Kur’an neden “sövmeyin” der ama “ifşa etmeyin” demez?
En’âm 6/108:
> “Onların, Allah’ı bırakıp tapındıklarına sövmeyin.”
Çünkü sövme:
- Doğrudan insanlara yönelir
- Aşağılama içerir
- Karşıt hakareti tetikler
Ama Kur’an:
- Putların acziyetini göstermeyi
- Konuşamadıklarını sormayı
- Fayda–zarar veremediklerini ilan etmeyi yasaklamaz.
Çünkü bunlar:
- İnsanı değil iddiayı hedef alır
- Aşağılama değil meşruiyet testidir
3️⃣ - 6️⃣ “Niyet yoksa hakaret yine olabilir” ilkesi burada neden işlemez?
Bu ilke ancak şu durumda işler:
1-) Fiil, toplumda tartışmasız biçimde aşağılayıcı ise
2-) Doğrudan insana yönelmişse
Örnek:
- Birine tükürmek
- Yüzüne karşı aşağılayıcı jest yapmak
Ama:
- Bir ideolojik sembolü,
- Onur hedefi olmaksızın,
- Meşruiyet sorgulaması amacıyla,
- Delil bağlamında hedef almak
toplumsal olarak zorunlu biçimde aşağılayıcı bir fiil değildir.
Bu yüzden “niyet olmasa da hakaret olur” ilkesi burada uygulanamaz.
3️⃣ - 7️⃣ Hz. İbrahim bağlamında sonuç
Hz. İbrahim:
- Kimseye “siz değersizsiniz” demedi
- Bir topluluğun insanlığını hedef almadı
- Bir grubu aşağılamak için hareket etmedi
Yaptığı şey:
> Egemenlik / ilahlık iddiasını sembolik olarak çökertecek bir testti.
İncinme:
- Hakaretten değil
- Sahte kutsallığın çözülmesinden doğdu.
3️⃣ - 8️⃣ Son olarak;
İdeolojik olarak kutsallaştırılmış bir nesnenin kırılması, insan onurunu hedef alan bir değersizleştirme mesajı taşımıyorsa, hakaret sayılmaz; ortaya çıkan incinme, aşağılamanın değil meşruiyet iddiasının çözülmesinin sonucudur.
1
7
360
❓4️⃣ Hz. İbrahim kıssası bağlamında, bu yapılan neden şiddet olmasın ?
4️⃣ - 1️⃣ “Bir nesnenin kırılması neden şiddet sayılmasın?” sorusu yanlış sorudur
Buradaki temel hata şu varsayımda yatıyor:
> “Bir eylem birini incitiyorsa, şiddettir.”
Bu tanım ahlâkî, hukuki ve Kur’anî olarak yanlıştır.
Çünkü:
- Şiddet = bedene, hayata veya iradeye yönelen zor
- İncinme = öznel bir duygusal tepki
Bu ikisi aynı şey değildir.
Eğer “inciten her şey şiddettir” dersek:
- Her eleştiri de şiddet olabilir,
- Her ifşa da şiddet olabilir,
- Her hukukî dönüşüm de şiddet olabilir,
- Her hakikat beyanı da şiddet olabilir.
Yani, birilerinin kutsalını inciten her şey zulümdür dersek, zulüm hiç bozulamaz.
4️⃣ - 2️⃣ Kur’an şiddeti nasıl tanımlar?
Kur’an’da şiddet:
- Cana yönelir,
- Bedene yönelir,
- İradeye cebir uygular,
- Zorla boyun eğdirir.
Hz. İbrahim’in eylemi bunların hiçbirine girmez:
- Kimseye vurmadı,
- Kimseyi zorlamadı,
- Kimseyi inanmaya mecbur etmedi,
- Kimsenin iradesini baskılamadı.
Ortada olan şey:
> Bir sembolün işlevinin boşa düşürülmesidir.
Bu şiddet değil, ifşadır.
4️⃣ - 3️⃣ “Ama kutsal bir sembol kırıldı, insanlar incindi”
Evet, incindiler.
Ama Kur’an burada çok net bir ayrım yapar.
Kur’an’ın ölçüsü şudur:
> Bir eylemin ahlâkî değeri, doğurduğu incinmeye değil; hedef aldığı şeye göre belirlenir.
Hz. İbrahim’in hedef aldığı:
- İnsanlar değildi,
- İnanç özgürlüğü değildi,
- Kişisel ibadet değildi,
egemenlik/ilâhlık iddiasıydı.
İncinme:
- Hakaretin/Değersizleştirmenin sonucu değil,
- Sahte kutsallığın çözülmesinin yan etkisidir.
Kur’an tam da bu yüzden:
> “Onların taptıklarına sövmeyin” der
ama
> “Sahte ilâhlığı ifşa etmeyin” demez.
4️⃣ - 4️⃣ “Peki heykel kırmak neden şiddet sayılmıyor?”
Çünkü burada kırılan şey:
- Bir insanın bedeni değil,
- Bir insanın iradesi değil,
- Bir insanın inanç alanı değil,
sahte bir egemenlik/ilahlık sembolüdür.
4️⃣ - 5️⃣ “Ama modern dünyada bu neden şiddet sayılıyor?”
Çünkü modern dünyada:
- Kutsallık nesneden alınıp ideolojiye verilmiştir,
- Bu ideolojinin sembolüne dokunmak,
- “Düzene saldırı” olarak kodlanmıştır.
Yani:
> Modern dünyada şiddet tanımı, hakikati değil düzeni korumak için genişletilmiştir.
5
289
Tarih Kritik retweeted
Ben bu hikâyeyi bir yerlerden tanıyorum:))
Okunası ve ibret alınası bir yazı.
#5816SayılıKanunKaldırılsın
Modern Kült liderliğin babası, yani birileri için "Babaların Babası"(😉) Augustus.
Aslen başarısı ise sadece birlik ihtiyacı varken doğru pozisyonda olan kişi olması ve bunu imaj yönetimiyle lehine çevirebilmesiydi.
Modern kült liderliğin prototipi olarak seçilmiş resmen; hayatını incelediğinizde siz de anlayacaksınız :
- Mirasın Sırtında Siyasete Giriş: Octavianus, Roma'nın siyasi arenasına kendi askeri başarılarıyla değil, Julius Caesar'ın mirasıyla girdi. Caesar'ın evlatlığı ve resmi varisi olarak, genç yaşta meşruiyet kazandı ve siyasete dahil oldu.
- Komutanlara Emanet Edilen Zaferler: Erken yıllarında savaşları doğrudan yönetmedi; özellikle deniz savaşları ve stratejik operasyonlar, Marcus Agrippa gibi komutanlara bırakıldı. Octavianus, zaferlerin siyasi sonuçlarını topladı.
- Actium Zaferi ve Tek Adam Yolunun Açılışı: MÖ 31'deki Actium Savaşı, askeri başarı bakımından Agrippa'nın eseriydi, ancak siyasi kazançlar Octavianus'a kaldı. Bu zafer, Roma'da tek merkezli otoritenin yolunu açtı.
- Yetkileri "İade" Etme Hamlesi: Zaferden sonra monarşik bir rejim ilan etmedi; MÖ 27'de yetkilerini Senato'ya iade ettiğini açıkladı. Bu adım, cumhuriyetin yeniden tesis edildiği izlenimini yarattı.
- Senato'nun Kukla Rolü: Senato varlığını sürdürdü, ancak karar alma süreçleri imparatorun iradesine bağlı hale geldi. Muhalefet, kurumsal olarak değil, söylemsel olarak sınırlandırıldı.
- "Pater Patriae" (Vatanın Babası) unvanı: MÖ 2 yılında, 60 yaşındayken Senato tarafından verildi; bu unvan, Augustan Forum'un açılışı sırasında kutlama amacıyla kabul edildi.
- Otobiyografi ile Tarihin Yeniden Yazılışı: Augustus dönemi anlatılarında iç savaşlar geçmişin hataları olarak aktarıldı, yeni düzen ise kaçınılmaz bir sonuç olarak sunuldu. Augustus, bir rejim kurucudan çok, tarihsel bir zorunluluğun temsilcisi olarak konumlandırıldı.
- Heykelleşme ve İmaj Yönetimi: Heykellerle imajını ölümsüzleştirdi; bu heykeller, liderliğinin kalıcılığını simgeledi. İmaj yönetimiyle, genç ve dinamik bir portre oluşturdu.
- Tapınak Şeklindeki Anıtı: Augustus'un anıtları, tapınak benzeri yapılarla (örneğin Forum Augustum'daki Mars Ultor Tapınağı) zaferlerini ve düzenini simgeledi. Bu yapılar hem dini hem siyasi bir rol üstlendi.
- Ölüm Sonrası Devam Eden Düzen: İktidar, Augustus'un ölümünden sonra kişisel olmaktan çıkmadı; rejim tek kişinin etrafında şekillendiği için, kişi değişse de merkezileşme devam etti. Düzen, onun etrafında kalıcı hale geldi.
Modern Kült liderliğin babası, yani birileri için "Babaların Babası"(😉) Augustus.
Aslen başarısı ise sadece birlik ihtiyacı varken doğru pozisyonda olan kişi olması ve bunu imaj yönetimiyle lehine çevirebilmesiydi.
Modern kült liderliğin prototipi olarak seçilmiş resmen; hayatını incelediğinizde siz de anlayacaksınız :
- Mirasın Sırtında Siyasete Giriş: Octavianus, Roma'nın siyasi arenasına kendi askeri başarılarıyla değil, Julius Caesar'ın mirasıyla girdi. Caesar'ın evlatlığı ve resmi varisi olarak, genç yaşta meşruiyet kazandı ve siyasete dahil oldu.
- Komutanlara Emanet Edilen Zaferler: Erken yıllarında savaşları doğrudan yönetmedi; özellikle deniz savaşları ve stratejik operasyonlar, Marcus Agrippa gibi komutanlara bırakıldı. Octavianus, zaferlerin siyasi sonuçlarını topladı.
- Actium Zaferi ve Tek Adam Yolunun Açılışı: MÖ 31'deki Actium Savaşı, askeri başarı bakımından Agrippa'nın eseriydi, ancak siyasi kazançlar Octavianus'a kaldı. Bu zafer, Roma'da tek merkezli otoritenin yolunu açtı.
- Yetkileri "İade" Etme Hamlesi: Zaferden sonra monarşik bir rejim ilan etmedi; MÖ 27'de yetkilerini Senato'ya iade ettiğini açıkladı. Bu adım, cumhuriyetin yeniden tesis edildiği izlenimini yarattı.
- Senato'nun Kukla Rolü: Senato varlığını sürdürdü, ancak karar alma süreçleri imparatorun iradesine bağlı hale geldi. Muhalefet, kurumsal olarak değil, söylemsel olarak sınırlandırıldı.
- "Pater Patriae" (Vatanın Babası) unvanı: MÖ 2 yılında, 60 yaşındayken Senato tarafından verildi; bu unvan, Augustan Forum'un açılışı sırasında kutlama amacıyla kabul edildi.
- Otobiyografi ile Tarihin Yeniden Yazılışı: Augustus dönemi anlatılarında iç savaşlar geçmişin hataları olarak aktarıldı, yeni düzen ise kaçınılmaz bir sonuç olarak sunuldu. Augustus, bir rejim kurucudan çok, tarihsel bir zorunluluğun temsilcisi olarak konumlandırıldı.
- Heykelleşme ve İmaj Yönetimi: Heykellerle imajını ölümsüzleştirdi; bu heykeller, liderliğinin kalıcılığını simgeledi. İmaj yönetimiyle, genç ve dinamik bir portre oluşturdu.
- Tapınak Şeklindeki Anıtı: Augustus'un anıtları, tapınak benzeri yapılarla (örneğin Forum Augustum'daki Mars Ultor Tapınağı) zaferlerini ve düzenini simgeledi. Bu yapılar hem dini hem siyasi bir rol üstlendi.
- Ölüm Sonrası Devam Eden Düzen: İktidar, Augustus'un ölümünden sonra kişisel olmaktan çıkmadı; rejim tek kişinin etrafında şekillendiği için, kişi değişse de merkezileşme devam etti. Düzen, onun etrafında kalıcı hale geldi.
This quoted post is unavailable.














