HİSSE SEVER Hasan Mut

@hisse_sever Hasan beyle eskiye, ta 2000'lerin başına, piyasanın en zor zamanlarına uzanan bir tanışıklığımız var. Özellikle zor zamanlarda kurulan dostluklara değer veren bir insanım; beni "menşorlamış"; bir -iki satırla bile olsa birkaç kelam etmesem olmaz. "Teknik olarak" eğerlendirdiğimizde, evet bu dalga tipik bir 2/C: Umutsuzluk, korku, panik, iki aylık tepkisiz/kesintisiz düşüş, hisse senetlerinin "adil değerlerinin" çok altındaki fiyatlara inişi, vs... Diğer taraftan USD bazında baktığımızda, bunca paniğe karşın, 2021-23 (veya 24) yükselişini %50 bile geri alamayan bir düzeltme. TL Bazında ise daha da ilginç; tarihsel olarak BIST'teki bütün düzeltmeler %60 civarı geri alış yapar ve ikinci dalgalarda bu özellikle böyledir. Oysa 2020-24 yükselişinde %23.6 geri alış bile olmadı. Düzeltmesinin hangi aşamasında diye baktığımız XBANK, yükseliş dalgasını bitirdiği 16,000 seviyesinin biraz altında. Bu işte bir tuhaflık var. BIST100 ile XTUMY endekslerinin son iki yıllık hareketleri birbiriyle tutarsız. (Nedeni malum.) Dalga yapıları tereddütsüz bir şekilde ayrıştı. Benim takip ettiğim ve profilime sabitlediğim uzun yol haritasında "teknik olarak" bir değişiklik yok. Dolayısıyla 2/C senaryosu ve düzeltmeden sonra orta/uzun vadeli "3'ler serisi" beklentim hala geçerli. Ancak.... (Kocaman bir ancak) Yakın geçmişte bir de USDTL tecrübem var ki, o tarihten beri değil yoğurdu, dondurmayı bile üfleyerek yiyorum. Yakın dönem takipçilerim bilmez, hatırlatayım: USDTL dalga analizlerimde, yükseliş dalgası için dalga sayımımı 9-10 civarında bitirme konusunda çok iddialıydım ve tam beşinci dalga sayarken, 10 seviyesi bir aşıldı, tam aşıldı. İşte geldik 50'ye. Trollemeyen kalmadı, "unutulmaz tivitler" isimli kullanıcıdan, sözlük tayfasına, Z kuşağı bıçkınlarından kriptoculara kadar. Sayım doğruydu: Dalga yapısı deforme olmaya başlamıştı, kalıp bazı detaylarda şüpheli hale gelmişti, ancak "teknik" bir yanlışlık yapmamıştım. Elliott dalgaları da "hikaye" filan değildi. Peki sorun neydi? Şuydu: Piyasa analizi yapmanın koşulları birdenbire ortadan kalkmıştı. Çünkü "piyasa" kalmamıştı. Neyse, uzun ve derin bir konu ve tartışma yeri de burası değil. Kuruluşundan beri borsayı takip edenler şu konuda benimle hemfikir olacaktır: Bugüne kadar hiç yaşamadığımız bir durumla karşı karşıyayız. Ayrıntısına girmeyeceğim, sadece bir endişemi dile getireceğim. Türkiye'de modern anlamda borsa deneyimi, Batı ülkelerine göre çok geç bir tarihte, 1985 yılında İMKB'nin kuruluşu ile başladı. Daha geride Dersaadet Tahvilat Borsası var. 1866'da başladı. Sonra bir ara Esham ve Tahvilat Borsası oldu. Birinci Dünya Savaşı, İstiklal Savaşı, Cumhuriyet'in ilanı derken 1929'da İstanbul Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsası oldu. Sonraki yıllarda da Türkiye devletçi ekonomiye geçtikten sonra sönük, işlevsiz bir piyasaya dönüştü. Ta 1980'lerde, Özal'la beraber milli iktisat politikaları değişip "serbest piyasa ekonomisine" geçene kadar... Yani demem o ki, ilk borsa deneyimiz hüsranla sonuçlanmıştı. Tarihsel olarak bu ikinci denememiz. Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik ve işte buradayız. Piyasa analizinde "teknik" her zaman çalışır, ama bir koşulla: Piyasa varsa. Piyasa yoksa, "teknik" de çalışmaz. Ben her sırası geldiğinde söylüyorum: "Piyasa dostu" bir insan değilim. (Bu anlamda da piyasa analiz edenler içinde en tuhaf pozisyonda olan insanlardan biriyim herhalde.) Piyasaların kendini düzeltebileceğine inanmam. Piyasa oyuncularının serveti, paraya, krediye, bilgiye ulaşma ve piyasa araçlarını kullanma imkanları asimetriktir. Bu nedenle "piyasa ekonomisi" eşitsizlik, sınıf ve gelir uçurumu yaratır. Diğer taraftan piyasaya müdahale edildiğinde de piyasa "ölür". Bu çok varoluşsal bir paradokstur. (Amerika'da ölmedi demesin kimse, orada da ölecek. Her şeyin bir zamanı var.) Gelecekte borsaların olmayacağı fikrimi seneler önce, 2004 yılında yazdığım Çılgınlık ve Çöküş kitabımda dile getirmiştim. Hala da aynı fikirdeyim. "Gelecek" geldi mi? O zaman bu zaman mı? Bilmiyorum. Eğer öyleyse, yandı gülüm keten helva. Hep beraber Elliott'un da ruhuna fatiha okuruz. Selam ve sevgiler...