IPN to największa w Polsce instytucja naukowo-badawczo-archiwalna, prowadząca badania dziejów Polski w latach 1917–1990. ▶️🇬🇧 @ipngovpl_eng

Warszawa
Joined December 2009
💬 – Gen. Pułaski 🇵🇱 oddał życie za mój kraj, dlatego moją służbę Polsce, gdy ta walczy o wolność, rodzina moja traktuje jako obowiązek ❗️ ⚔🇵🇱 Jego pradziad, płk John Cooper, walczył w amerykańskiej wojnie o niepodległość pod dowództwem gen. Kazimierza Pułaskiego. W 1779 r. pod Savannah ⚔, ratując rannego generała, złożył przysięgę nad ciałem umierającego, że kiedyś spłaci dług, jaki Stany Zjednoczone zaciągnęły wobec gen. Pułaskiego i Polski. ➡️ Ta żywa tradycja rodzinna skłoniła Meriana C. Coopera do przyjazdu na początku 1919 r. do Lwowa, wraz z amerykańską agencją pomocy humanitarnej. ➡️ Tu poznał m. in. gen. Tadeusza Rozwadowskiego i za jego pośrednictwem złożył władzom polskim propozycję utworzenia w polskim lotnictwie eskadry lotniczej złożonej z amerykańskich ochotników. 🦍🛩 Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej powrócił do Stanów Zjednoczonych 🇺🇸, gdzie wkrótce zrobił ogromną karierę w prężnie rozwijającej się branży filmowej. M. in. napisał scenariusz do filmu „King-Kong”, który również współreżyserował. Merian C. Cooper został uhonorowany w hollywoodzkiej 📽 Alei Gwiazd. 🗓️ Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, przyjaciel Polski i Polaków, twórca legendarnej postaci amerykańskiego kina urodził się 24 października 1893 roku.
1
8
16
357
📅 24 października 1946 roku w Malinówce na Podkarpaciu z ręki dawnego towarzysza broni, działającego na zlecenie UB, zginął Antoni Żubryd, dowódca oddziału partyzanckiego NSZ – „Zuch”. Wraz z nim zamordowana została jego żona Janina, służąca w jednym oddziale razem z mężem, będąca w ósmym miesiącu ciąży. 🟥 Zabił ich z bliskiej odległości były AK-owiec Jerzy Vaulin, agent Wydziału V WUBP Wrocław ps. „Mewa”, który po zwerbowaniu przez bezpiekę przeniknął do oddziału Żubryda. Komuniści zaaresztowali też 5-letniego syna Żubrydów – Janusza. Został on najmłodszym więźniem „ludowej” Polski… – Ja przywarłem do niego, a on odepchnął mnie od siebie, żeby mieć miejsce do strzału. Wtedy ja pierwszy wyrwałem ten swój pistolet i bach! Bach! Strzeliłem dwa razy, broń zadziałała. On przewrócił się i charczał, kopał nogami, a ja padłem na ziemię. Podczołgałem się do Żubryda i złapałem jego broń, a potem latarkę. I wtedy poczułem zwycięstwo. Widziałem, że on żyje i dlatego strzeliłem jeszcze raz ze swojego pistoletu, dokładnie celując – wspominał po latach Vaulin. ❗ Po zamordowaniu Żubrydów... kontynuował studia filmowe. Pracował potem jako dziennikarz i reżyser dokumentalista. Za swoje dokumenty i reportaże był wielokrotnie nagradzany przez Ministra Obrony Narodowej PRL. Pozostał bezkarny aż do końca swych dni.
3
33
4
75
1,398
🗓3⃣ lata temu zmarła Wanda Półtawska – lekarz psychiatra, działaczka na rzecz ochrony życia, była więźniarka niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück, współpracowniczka i przyjaciółka Jana Pawła II. ➡ Urodziła się w Lublinie 2 listopada 1921 r. Odebrała wykształcenie w szkole Sióstr Urszulanek, działała także w harcerstwie. Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała naukę w ramach tajnych kompletów. Równocześnie zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako łączniczka. 🟥 W 1941 r. została zatrzymana przez Niemców. Po aresztowaniu poddano ją trwającemu wiele miesięcy brutalnemu śledztwu i wielokrotnie torturowano. Z więzienia na Zamku Lubelskim, we wrześniu 1941 r., trafiła do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie stała się ofiarą okrutnych eksperymentów pseudomedycznych. ➡ Po zakończeniu wojny starała się dawać świadectwo o przeżyciach obozowych. Relacje z pobytu w Ravensbrück zawarła w książce wspomnieniowej „I boję się snów”. Działała na rzecz upamiętnienia na terenie byłego niemieckiego obozu w Ravensbrück więzionych tam Polek. Równolegle prowadziła badania tzw. dzieci oświęcimskich (osób, które w bardzo młodym wieku znalazły się w obozach koncentracyjnych). Uczestniczyła także w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. ➡ Pod wpływem doświadczeń obozowych postanowiła zostać lekarzem, ukończyła studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Opracowała metodę „psychoterapii obiektywizującej”, opartą na uświadamianiu nieprzystosowanej młodzieży jej ról w społeczeństwie i w rodzinie. Zajmowała się też wpływem aborcji na psychikę kobiety. Praca naukowo-badawcza wpłynęła na jej zaangażowanie w działalność na rzecz obrony życia. Między innymi w tym zakresie nawiązała współpracę z metropolitą krakowskim abp. Karolem Wojtyłą, kontynuując ją także po jego wyborze na papieża. Jej przyjacielskie relacje z Janem Pawłem II stały się tematem licznych wspomnień, które stanowią ważny element upamiętniania postaci papieża Polaka. 🎖 Dama Orderu Orła Białego, uhonorowana Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz wieloma innymi odznaczeniami państwowymi i kościelnymi. Odznaczona nagrodą IPN Kustosz Pamięci Narodowej. 👤 Poznaj tę niezwykłą postać ➡ tinyurl.com/4h9nb57h
16
1
44
1,240
📢 „Ukraińcy zbudowali nieprawdziwy mit, że UPA to jest przede wszystkim organizacja zbrojna, która walczy z Sowietami”. 📺 W „Przekazie dnia” @OficjalneZero Igor Zalewski rozmawiał z prof. Bogdanem Musiałem i dr hab. Karolem Polejowskim – zastępcą prezesa IPN.
5
41
107
1,363
Instytut Pamięci Narodowej retweeted
#HistoriaToczySięDziś 📺 Obejrzyj materiał na kanale #IPNtv: youtu.be/IapXl7Hk1Do Kim był Edward Rydz-Śmigły? Jak doszedł do najwyższych stanowisk wojskowych i politycznych? Jakie decyzje podjął we wrześniu 1939 r. i dlaczego jego dowodzenie do dziś budzi dyskusje historyków? 🎙️ Gość: prof. Jerzy Kirszak z Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu 🎤 Prowadzenie: red. @k_swiatek
1
2
386
Instytut Pamięci Narodowej retweeted
Tuż obok Rynku Głównego w Krakowie odsłonięto tablicę Wandy i Andrzeja Półtawskich. Sfinansowane przez #IPN upamiętnienie znajduje się na ścianie kamienicy przy ul. Brackiej 1, gdzie przez kilkadziesiąt lat mieszkało małżeństwo Półtawskich. Szerzej: krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktual…
1
4
10
412
Instytut Pamięci Narodowej retweeted
🔎 Zachęcamy do obejrzenia wczorajszej rozmowy z cyklu #TajemniceBezpieki w @PrzystanekH! KOR nie był środowiskiem jednolitym ideowo. Działaczy łączył sprzeciw wobec represji komunistycznych władz, ale dzieliły ich wizje przyszłości Polski i drogi prowadzącej do zmian. 📌 Jakie cele stawiali sobie rewizjoniści, a jakie niepodległościowcy? Skąd brały się spory o metody działania i kto chciał pełnej niepodległości Polski? ▶️ Obejrzyj materiał na #IPNtv: youtube.com/live/fErdfs7n0tE 🎙️ Gościem @PiotrW1966 była dr Justyna Błażejowska z Biura Badań Historycznych @ipngovpl. Zdjęcia: Piotr Życieński (IPN). #TajemniceBezpieki #IPNtv #KOR
2
2
431
📣 W Krakowie upamiętniliśmy Wandę i Andrzeja Półtawskich. Uroczystość rozpoczęła się Mszą świętą w Bazylice św. Franciszka z Asyżu. Następnie uczestnicy zgromadzili się przy ul. Brackiej 1, gdzie odsłonięto i poświęcono tablicę upamiętniającą Wandę Półtawską – lekarkę, byłą więźniarkę niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück, oraz jej męża Andrzeja Półtawskiego – żołnierza Armii Krajowej, uczestnika Powstania Warszawskiego i wybitnego filozofa. 💬 – Wanda i Andrzej Półtawscy jako młodzi ludzie wzięli udział w oporze zbrojnym wobec niemieckiego okupanta. Ona jako harcerka, związana także ze Związkiem Walki Zbrojnej. On –żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego. Po wojnie, w nowej rzeczywistości, wzięli na siebie ciężar wychowania nowego pokolenia. Wychowania młodych ludzi i uwrażliwienia ich nie tylko na piękno, ale i na wartość ludzkiego życia od poczęcia aż do naturalnej śmierci – powiedział zastępca prezesa #IPN dr Mateusz Szpytma.
4
63
179
1,711
🗓️ 90 lat temu urodził się Czesław Wala, kapłan niezłomny, twórca Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Kałkowie-Godowie, inwigilowany i szykanowany przez SB. 🎗️ W 2009 r. #IPN uhonorował ks. Walę nagrodą #KustoszPamięciNarodowej. 🔎 Poznaj tę wyjątkową postać: tinyurl.com/y996dfxm
1
10
47
814
🇵🇱 Jedna z najważniejszych i najstarszych instytucji zachowujących i promujących kulturę polską poza granicami kraju. ❗️ Na przełomie XIX i XX w. księgozbiór zgromadzony w Rapperswilu był największą biblioteką emigracyjną. Po ponownym otwarciu w 1975 r. dla Polaków w ojczyźnie i za granicą muzeum i ogniskujące się wokół niego życie kulturalne stanowiły symbol trwania suwerennej Polski. 🗓️ 156 lat temu powstało Muzeum Polskie w Rapperswilu. 🎖️ W 2015 r. zostało uhonorowane przez #IPN nagrodą #KustoszPamięciNarodowej.
42
130
1,645
📸 Twarze więźniów Auschwitz prześladowały go całe życie❗ 🗓 1⃣4⃣ lat temu zmarł Wilhelm Brasse, były więzień Auschwitz, fotograf, który na swych zdjęciach uwiecznił portrety ofiar niemieckiej fabryki śmierci. 💬 – Pamiętam, że płakała. Zanim zdjęcie zostało zrobione, otarła łzy z twarzy i krew z rozciętych ust – tak Wilhelm Brasse wspominał spotkanie z 14-letnią Polką, Czesławą Kwoką, zamordowaną później przez Niemców w Auschwitz. Brasse też był więźniem, jednak – z uwagi na pochodzenie (jego ojciec był Austriakiem) oraz fakt, że przed wojną był fotografem – wykorzystywano go do robienia zdjęć ofiarom niemieckiej fabryki śmierci. I choć przeżył obóz, po latach przyznawał: „przeklinałem Boga, przeklinałem matkę..., że mnie urodziła”. 🗓 Urodził się 3 grudnia 1917 roku w Żywcu. Wychowywał się w domu, w którym najwyższymi wartościami były: pracowitość, uczciwość oraz pobożność. Wykształcenie zdobył, pracując w dużym zakładzie fotograficznym należącym do jego krewnej. ➡ Po wybuchu II wojny światowej próbował przedostać się przez Bieszczady na Węgry, a następnie do Francji, aby wstąpić do polskiej armii. Zatrzymany przez Niemców w trakcie próby przekroczenia granicy, został wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, gdzie otrzymał numer 3444. Początkowo pracował jako robotnik, potem jako tłumacz kapo. Kiedy na jaw wyszły jego umiejętności, został zatrudniony jako główny fotograf obozowy. ➡ Na polecenie Niemców każdego z więźniów Brasse fotografował trzykrotnie: w czapce, z przodu i z profilu. Starał się ich uspokajać oraz pomagać im, przynosząc chleb, kiełbasę czy papierosy. Brasse wykonywał także zdjęcia portretowe oficerów SS oraz dokumentował eksperymenty pseudomedyczne Josefa Mengele. Łącznie zrobił ok. 50 tys. zdjęć. Po wojnie stały się one dowodami zbrodni. Wykonane dla obozowej ewidencji, wykorzystane zostały w powojennych procesach niemieckich zbrodniarzy. ➡ Po 1945 r. Brasse – pomimo chęci – nie wrócił już do zawodu. Prześladowały go obrazy z Auschwitz, a gdy tylko sięgał po aparat fotograficzny – widział twarze przerażonych więźniów. Przez dekady milczał o tym, co zobaczył.
5
180
3
464
4,208
📢 XIX edycja Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku w zakresie historii najnowszej Instytut Pamięci Narodowej oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ogłaszają dziewiętnastą edycję Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku w zakresie historii najnowszej. ℹ️ Do udziału w konkursie zapraszamy autorów niepublikowanych prac poświęconych historii Polski i Polaków w XX wieku, obronionych w okresie od 1 października 2025 do 31 października 2026 r. 👉 Konkurs ogłoszony jest w dwóch kategoriach: 🎓 prac magisterskich 🎓 prac doktorskich 🗓 Prace można nadsyłać do 24 listopada 2026 r. na adres e-mail: [email protected] Ogłoszenie wyników nastąpi w terminie do 1 lutego 2027 r. 📰 Dowiedz się więcej i poznaj regulamin Konkursu: tinyurl.com/4d2swa2b
11
26
751
🇵🇱 Ojciec nowoczesnych technologii📱 🗓️ 1⃣4⃣1⃣ lat temu w Kcyni urodził się Jan Czochralski, wybitny polski uczony. Człowiek, bez którego nie byłoby laptopów, smartfonów i całej współczesnej elektroniki. Ten metalurg i chemik opracował szereg nowych metod badawczych i patentów, dzięki którym odniósł międzynarodowy sukces i dorobił się pokaźnego majątku. ❗ Najważniejsze jego dzieła to: ✅ pomiar szybkości krystalizacji metali, czyli metoda otrzymywania monokryształów, która wyprzedziła swoje czasy. Obecnie powszechnie stosowana przy produkcji monokryształów krzemu, na których opiera się cały przemysł elektroniczny (do dziś nikt nie wymyślił szybszego sposobu uzyskiwania tego materiału). W 1954 roku zespół Gordona Teala (USA) wykorzystał metodę Czochralskiego do budowy pierwszego tranzystora z kryształu krzemu. ✅ stop B (bahnmetal), czyli bezcynowy stop łożyskowy, który wykorzystano w produkcji panewek do ślizgowych łożysk kolejowych. Spowodował on rewolucję w kolejnictwie, przyczyniając się do zwiększenia prędkości i niezawodności ruchu pociągów. Patent zakupiły koleje wielu państw m. in. Niemiec, USA i Francji. ❗️ Pomimo wielu intratnych propozycji z całego świata, powrócił do Polski w 1928 roku. Zrzekł się obywatelstwa niemieckiego, by przyjąć polskie. Wykładał na Politechnice Warszawskiej, gdzie zbudował Zakład Metalurgii i Metaloznawstwa, wykonujący zlecenia głównie dla wojska. Podczas okupacji działał na rzecz Polskiego Państwa Podziemnego, oficjalnie pracując dla Niemców. Wykorzystywał swoją pozycję do ratowania ludzi i zbiorów muzealnych. 🟥 Po wojnie sąd oczyścił go z zarzutu kolaboracji. Pomimo tego Senat Politechniki Warszawskiej odmówił przyjęcia go do pracy. Czochralski nie mógł ujawnić swojej współpracy z AK, wrócił więc do rodzinnej Kcyni, gdzie założył Zakłady Chemiczne „Bion”. Jako prywatny przedsiębiorca doświadczył represji ze strony UB. Po śmierci komuniści skazali go na zapomnienie. ⚠️ Do dziś jest najczęściej cytowanym polskim naukowcem na świecie. 🔍 Poznaj tę niezwykłą postać: tinyurl.com/4ynppw3k
2
78
3
174
1,789
Instytut Pamięci Narodowej retweeted
80 lat temu, 21 października 1946 r., zamordowany został w Krakowie Walenty Bochorowski „Podkowa”, partyzant zgrupowania „Błyskawica”. 🔎 Czytaj: krakow.ipn.gov.pl/pl4/nauka-…
4
8
352
📣 W Rzeszotarach upamiętniliśmy Józefa Burdę, Józefa Hachlicę, Leona Janię i Pawła Sikorę, działaczy ruchu ludowego, żołnierzy i współpracowników AK, zamordowanych w październiku 1946 r. przez funkcjonariuszy reżimu komunistycznego. W uroczystościach wziął udział zastępca prezesa #IPN dr Mateusz Szpytma.
2
21
64
1,387
💬 – Wszystkie przywoływane dzisiaj zbrodnie działy się kilkanaście miesięcy po tym, gdy na teren Polski wkroczyła Armia Czerwona, niosąc hasła wyzwolenia i braterstwa. Jak to niby-wyzwolenie wyglądało? Wyglądało tak, że już po kilku tygodniach kilkanaście tysięcy żołnierzy Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich zostało zesłanych na Syberię. Zaś największy przywódca ruchu ludowego w historii, Wincenty Witos, w marcu 1945 roku został porwany przez NKWD i UB i wywieziony w stronę Związku Sowieckiego – powiedział zastępca prezesa #IPN dr Mateusz Szpytma.
2
5
313
🎖️ W Poznaniu zastępca prezesa #IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk wręczył Krzyże Wolności i Solidarności działaczom opozycji antykomunistycznej w latach 1956–1989.
2
15
55
1,106
💬 – Decyzją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej te wysokie odznaczenia trafiły dzisiaj do wyjątkowych ludzi. Niech ten krzyż przypięty do Państwa piersi, ale także spoczywający w rękach najbliższych, będzie dowodem uznania Państwa Polskiego dla Państwa patriotycznych, niezłomnych postaw przed laty – powiedział dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.
3
11
377
✝️🇵🇱 Prymas trzech epok 🗓 78 lat temu zmarł prymas Polski kardynał August Hlond. Należał do najwybitniejszych postaci w XX-wiecznej historii naszego państwa. Był prymasem w Polsce odrodzonej i zniewolonej przez dwa totalitarne systemy. 🇵🇱 Był człowiekiem gruntownie wykształconym. Otaczającą go rzeczywistość poddawał krytycznemu namysłowi. Dał się poznać jako charyzmatyczny intelektualista i doskonały, pracowity organizator. Życzył sobie państwa uporządkowanego wedle nakazów Chrystusowych. 📃 „Mamy z woli Bożej swoje Państwo, musimy mieć swoją politykę. Jaka będzie nasza polityka, takie będzie Państwo. A polityka nasza taka będzie, jaki będzie nasz pogląd na Państwo i jaka będzie nasza etyka życia publicznego. Zdrowa być musi nasza filozofia państwowa. Czysta i dostojna powinna być nasza polityka. Bo nie po to mamy swoje Państwo, by popadło w niemoc i bezrząd” – pisał w liście pasterskim z 1932 roku.
5
64
2
188
1,778
🔎 Poznaj tę niezwykłą postać, sięgnij po materiały przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej‼️ 📰 Czytaj więcej: tinyurl.com/yfsccz3m 🎬Dyskusja: tinyurl.com/2xxx7dbf
1
11
319