The Isaan Record

The Isaan Record ได้หลักฐานจากสำนวนของกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ที่มีนักการเมือง 2 คนและข้าราชการระดับสูงอีก 5 คน รับสินบนเป็นเงินสดบรรจุในกล่องจากนายหน้าของบริษัทผู้ประกอบการอุตสาหกรรมแปรรูปอาหารในประเทศฟินแลนด์ รวมสินบนกว่า 36 ล้านบาท อ่าน theisaanrecord.co/2026/01/26…

แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ พ.ศ. 2569–2593 หรือ PDP2026 วางทิศทางระบบพลังงานไทยในอีก 25 ปีข้างหน้า ท่ามกลางความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นจากการใช้รถ EV ดาต้าเซ็นเตอร์และภาคอุตสาหกรรม โดยตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดเพื่อมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและ Net Zero ภายในปี 2593 ทว่าการตั้งเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านพลังงานยังปรากฏข้อกังวลต่อการเพิ่มกำลังผลิตไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติ การขยายโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก การจัดสรรโควตาพลังงานแสงอาทิตย์ และความโปร่งใสในการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ขณะที่ในภาคอีสาน ซึ่งผูกพันกับทรัพยากรน้ำ ระบบนิเวศ และชุมชนที่อาจได้รับผลกระทบจากโครงการพลังงาน ยังคงต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนของนโยบายที่กำหนดทิศทางชีวิตและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว The Isaan Record ร่วมกับ JET in Thailand และ Just Pow จัดงาน“PDP2026 พลังงาน พลังหยัง? เกี่ยวจั่งได๋กับอีสาน” เพื่อเป็นเวทีสาธารณะและรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในภาคอีสาน ก่อนสรุปความคิดเห็นที่มีต่อร่างแผน PDP2026 ที่จะเกิดขึ้นว่า เรื่องไหนเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องจัดการ และเรื่องไหนเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องติดตามต่อ อ่าน: PDP2026 กับอนาคตพลังงานอีสาน เมื่อความมั่นคงทางไฟฟ้า อาจไม่ใช่ความมั่นคงของประชาชน theisaanrecord.co/2026/10/30… --- เรื่อง: ธีรศักดิ์ มณีวงษ์ ภาพ: ทิพวัลย์ โลหะสาร

จรรยา ยิ้มประเสริฐ ขายบ้านที่เชียงใหม่ ใช้เป็นทุนเพื่อรวบรวมข้อมูลเขียนหนังสือ ‘เบอร์รี่เลือด’ ทาสซ่อนเร้นในประเทศผาสุกที่สุดในโลก” ใช้เวลาถึง 16 ปี ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมคดีการค้ามนุษย์ที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปยุคใหม่ ที่อยากให้นักการเมือง ผู้กำหนดนโยบายเกี่ยวกับแรงงานควรอ่าน ส่วน สส.พรรคประชาชนย้ำคดีนักการเมืองรับสินบนยังถูกดองที่ ป.ป.ช.นานกว่า 3 ปีแล้ว อ่าน: เปิดหนังสือ ‘เบอร์รี่เลือด ทาสซ่อนเร้น’ ของ จรรยา ยิ้มประเสริฐ เปิดโปงทาสยุคใหม่ที่คนไทยควรอ่าน theisaanrecord.co/2026/10/30…

เวลา 18.30 น.รถเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ ออกจากศาลอาญารัชดา เพื่อนำตัวนักโทษคดีการเมืองที่มี "บอย-พงศธรณ์ ตันเจริญ" รวมอยู่ด้วยไปเรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ โดยบอยตะโกนว่า “สู้ครับ เจอกันวันจันทร์”

หลังศาลอาญาตัดสินจำคุก บอย-พงศธรณ์ ตันเจริญ อดีตนักกิจกรรมทางการเมืองและผู้สื่อข่าว The Isaan Record ฐานความผิดในคดี 112 กรณีปราศรัยหน้าธนาคารไทยพาณิชย์ ช่วงเช้าที่ผ่านมา ศาลอาญามีคำสั่งให้จำคุกเป็นเวลา 2 ปี 8 เดือน โดยไม่รอลงอาญา ล่าสุดศาลมีคำสั่งให้ศาลอุทธรณ์เป็นผู้ตัดสินว่า จะให้ประกันตัวหรือไม่ ต้องรอฟังคำสั่ง 2-3 วันทำการ และนี่คือวิดีโอก่อนที่พงศธรณ์จะทราบผลการตัดสินของศาล

ดูเหมือนคำพิพากษาของศาลในช่วงที่ผ่านมาจะทำให้ บอย-พงศธรณ์ ตันเจริญ อดีตนักกิจกรรมนักศึกษาที่ผันตัวมาเป็นผู้สื่อข่าวประจำเว็บไซต์ The Isaan Record อ่านทิศทางออกว่า ชะตากรรมของเขาในวันพิพากษาของศาลชั้นต้นจะเป็นอย่างไร เขาจึงเขียนจดหมายฉบับนี้ขึ้นมาก่อนที่ศาลจะตัดสินในวันที่ 30 ตุลาคม 2569 และแล้ว…ก็เป็นดังที่คาด เมื่อศาลอาญารัชดาตัดสินจำคุก 2 ปี 8 เดือน โดยไม่รอลงอาญา โดยยังไม่ได้รับการประกันตัว ทว่าสิ่งที่ทำให้เขาแน่วแน่ในแนวทาง คือ ถ้อยคำจากแม่ที่บอกว่า “แม่อยากขอให้บอยสู้เต็มที่ ไม่ต้องห่วง ไม่ต้องกังวล และไม่ต้องกลัว เพราะบอยไม่ได้ทำอะไรผิดอยู่แล้ว เราไม่ได้เป็นฆาตกรฆ่าใครตาย บอยแค่คิดต่างเท่านั้น แม่จะรอที่บอยกลับมาจากศาลแล้วค่อยกินด้วยกันที่บ้าน” นี่จึงเป็นกำลังใจให้เขายืนหยัดว่า “แม้จะต้องถูกจองจำ แต่คุกก็เป็นเพียงสถานที่ที่กักขังได้แค่ร่างกาย แต่ไม่มีวันเปลี่ยนความคิด ความเชื่อหรือจิตใจของผมได้” อ่าน: จดหมายจากบอย-พงศธรณ์ เมื่อผมเป็นนักโทษทางความคิด พบกันใหม่เมื่อฟ้าสีทองผ่องอำไพ theisaanrecord.co/2026/10/30… --- เรื่อง: พงศธรณ์ ตันเจริญ

เช้านั้นวันพุธ สารคดีเกี่ยวกับ 6 ตุลา เวอร์ชั่น Uncut เพิ่มเป็น 90 นาที สามารถดูได้แล้ววันนี้ VIPA

On 30 October, the Ratchada Criminal Court read the verdict in the SCB speech case under Article 112 for defaming or showing malice towards the monarchy. The court stated that, even if true, there is no law that exempts criticism; thus, it sentenced all five defendants to 4 years each. However, the sentence was reduced to 2 years and 8 months without parole due to their testimonies. After the court's ruling, the Human Rights Lawyers Center applied for bail for 'Tee Wannawalee and Boy Phongsathon,' awaiting the court's decision on whether to grant bail." Since the other defendants still have other charges pending, they are not yet eligible for bail.

เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ศาลอาญารัชดา ได้นัดอ่านคำพิพากษา คดีปราศรัยหน้าธนาคารไทยพาณิชย์ สำนักงานใหญ่ (SCB) หรือคดีชุมนุม #25พฤศจิกาไปSCB เป็นคดีความตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ มาตรา 116 และอีก 5 ข้อหาที่เกี่ยวเนื่อง โดยนัดอ่านคำพิพากษาเวลา 09.00 น. แต่ต้องรอพรหมศร วีระธรรมจารี หรือ ฟ้า หนึ่งในจำเลยในคดีนี้ที่ต้องเดินทางมาจากโรงพยาบาลกลางราชภัณฑ์ หลังจากพักฟื้นจากการอดอาหารเป็นเวลา 96 วัน เพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัว คดีนี้มีจำเลย 5 คน คือ อานนท์ นำภา เป็นจำเลยที่ 1 ส่วนจำเลยที่ 2 และ 3 ได้หลบหนีไปแล้วศาลจึงจำหน่ายคดี ส่วนจำเลยที่ 4-7 คือ วรรณวลี ธรรมสัตยา หรือ ตี้ พงศธรณ์ ตันเจริญ หรือ บอย พรหมศร วีระธรรมจารี หรือ ฟ้า และ ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา หรือ แอมป์ ระหว่างการพิจารณาคดีมีผู้สังเกตการณ์กว่า 50 คน ทำให้ห้องพิจารณาคดีไม่เพียงพอมีสำหรับทุกคน อาทิ เจ้าหน้าที่สถานทูตเยอรมัน สถานทูตสวิตเซอร์แลนด์ ศ.ดร. ธงชัย วินิจจะกูล ศาสตราจารย์กิตติคุณมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน ศ.ดร.สมชาย ปรีชาศิลปะกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นต้น รวมถึงพ่อแม่ ผู้ปกครองของจำเลยทั้ง 5 ได้เดินทางมาให้กำลังใจด้วย ก่อนศาลจะอ่านคำพิพากษา พงศธรณ์ ตันเจริญ หรือ บอย ได้อ่านคำแถลงต่อศาลมีใจความว่า ขอใช้โอกาสนี้เพื่อแถลงจุดยืนทางความเชื่อที่ยึดถือเสมอมาว่า ข้าพเจ้าเติบโตในความเชื่อคาทอลิก ซึ่งออกมาทำงานเพื่อรับใช้ผู้อื่นพร้อมกับการแสวงหาความยุติธรรม การยืนหยัดเพื่อความจริง และการเป็นปากเป็นเสียงให้แก่ผู้ไร้ปากเสียงในสังคม “ข้าพเจ้าไม่อาจใช้ชีวิตนิ่งเฉยปัญหาในประเทศนี้ได้ จึงนำไปสู่การเคลื่อนไหวทางการเมืองแล้วก็กลายเป็นการฟ้องร้องในคดีนี้ การแสดงออกทางการเมืองของข้าพเจ้านั้นไม่ได้เกิดจากจิตใจที่มุ่งสร้างความเกลียดชัง หากแต่เกิดจากจิตสำนึกทางศีลธรรมและความเชื่อมั่นว่า สันติสุขจะเกิดขึ้นได้นั้นต้องเกิดขึ้นบนรากฐานของความยุติธรรม” ศาลที่เคารพ ข้าพเจ้ายอมรับกระบวนการยุติธรรม และพร้อมที่จะรับฟังคำตัดสินของศาล แต่ข้าพเจ้าขอกล่าวทิ้งท้ายในห้องพิจารณาคดีแห่งนี้เอาไว้ว่า ‘คำตัดสินทางกฎหมายอาจกำหนดพันธนาการทางกายภาพของข้าพเจ้าได้ แต่ไม่อาจพันธนาการความจริงที่พระเจ้าทรงประทานให้แก่ข้าพเจ้าได้ “ข้าพเจ้าจะยังคงสวดภาวนาวอนขอให้สังคมไทยกลับมามีสันติสุขอีกครั้ง ขอให้บรรดานักโทษทางความคิดที่ถูกคุมขังได้รับการปล่อยตัวในเร็ววัน ขอให้เกิดความยุติธรรมบังเกิดขึ้นในสังคมไทย” จากนั้นเวลา 10.20 น.ผู้พิพากษาศาลอาญาได้นัดฟังคำพิพากษาคดีว่า แม้รัฐธรรมนูญฉบับ 2560 จะรับรองสิทธิในการใช้สิทธิเสรีภาพในการแสดงออก แต่ต้องมีขีดจำกัดในการแสดงความคิดเห็น ซึ่งพฤติกรรมของนักกิจกรรมทั้ง 5 คนที่ปราศรัยหน้าเวที SCB นั้นเป็นการก้าวล่วง และดูหมิ่นสถาบันกษัตริย์ แม้การวิพากษ์วิจารณ์จะเป็นความ แต่ไม่มีกฎหมายยกเว้นให้แสดงความคิดเห็น “ศาลจึงติดสินลงโทษจำคุกจำเลยทั้ง 5 คนในคดีตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 เป็นเวลา 4 ปี แต่ทุกคนให้การเป็นประโยชน์จึงลดโทษเหลือคนละ 2 ปี 8 เดือน” ผู้พิพากษาอ่านคำพิพากษา หลังฟังคำตัดสิน อานนท์ นำภา ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ซึ่งถูกตัดสินจำคุกมาแล้ว 31 ปี 9 เดือน ต้องรับโทษเพิ่มเป็น 34 ปี 5 เดือน ให้สัมภาษณ์ ผลการตัดสินครั้งนี้ไม่เหนือความคาดหมาย แต่ถ้าบ้านเมืองเราเป็นประชาธิปไตยมากกว่าคงได้ประกันตัว ขณะที่มาลัย นำภา แม่ของอานนท์ นำภา ได้เดินทางมาพร้อมหลานๆ จากจังหวัดร้อยเอ็ดเพื่อให้กำลังใจอานนท์ กล่าวสั้นๆ หลังจากได้ฟังคำพิพากษาว่า “ตั้งใจจะมารับลูกชายกลับบ้าน แต่เมื่อไม่ได้เป็นอย่างที่หวังก็คงต้องกลับมาเร็วๆ นี้และขอให้ลูกได้ออกจากเรือนจำเร็วๆ” หลังอ่านคำตัดสินแล้วตำรวจศาลได้นำกุญแจมือมาคล้องข้อมือของ วรรณวลี ธรรมสัตยา หรือ ตี้ จำเลยที่ 4 และพงศธรณ์ ตันเจริญ หรือ บอย จำเลยที่ 5 ที่ไม่เคยถูกลงโทษในคดีอื่นเลย ระหว่างนั้น จันทนา วรากรสกุลกิจ หรือ ซี ผู้หญิงแย่งปืนในเหตุการณ์สลายการชุมนุมเมื่อปี 2553 ที่สังเกตการณ์อยู่นั้นได้ทักท้วงว่า ทั้งสองคนยังไม่ได้เป็นนักโทษ จึงไม่มีสิทธิที่นำกุญแจมือมาใส่บุคคลทั้ง 2 ทำให้ตำรวจศาลต้องไขกุญแจออกจากมือ ซึ่งขณะนี้ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนได้ดำเนินการประกันตัวบุคคลทั้ง 2 คาดว่า จะใช้หลักทรัพย์ไม่เกินคนละ 2 แสนบาท

การจะพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟ 177 สถานีทั่วประเทศ ซึ่งจะเป็นไปตามร่าง พ.ร.บ.การพัฒนาพื้นที่ในและโดยรอบโครงสร้างพื้นฐานทางราง พ.ศ….. หรือร่าง พ.ร.บ.TOD ที่จะทำให้ชุมชนริมรางกว่า 27,000 ครอบครัวทั่วประเทศได้รับผลกระทบ หรืออาจจะต้องเปลี่ยนวิถีชีวิต ทั้งที่พวกเขาตั้งความหวังไว้ว่า หลังจากการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เปิดโอกาสให้เช่าที่อยู่อาศัยเมื่อปีหลายปีก่อน ชีวิตของพวกเขาจะไม่ต้องเผชิญการรุกไล่อีก แต่นั่นอาจเป็นเพียงแค่ฝัน เพราะความจริง “ที่ดินในเมือง ไม่มีไว้ให้คนจน” ทว่าพวกเขาก็ยังหวังว่า การเปิดรับฟังความคิดเห็นจะเป็นทางออกเพื่อให้ทุกคนได้มีสิทธิในที่อยู่อาศัย “อย่างเทียบเท่าและเป็นธรรม” เพื่อให้คนจนอยู่คู่กับการพัฒนาเมือง อ่าน: “คนจนเมือง ไม่ใช่ขยะ แต่เป็นหุ้นส่วนของการพัฒนา” เสียงจากคนริมรางขอนแก่น เมื่อกฎหมาย TOD รุกถึงประตูบ้าน theisaanrecord.co/2026/10/28… --- เรื่อง: พลรวัฒน์ ดวงเข็ม ภาพ: ภาสกร สุขบุญญาสถิตย์ ภาพปก: อาชวิชญ์ อินทร์หา

เชิญร่วมเปิดตัวหนังสือ “เบอร์รี่เลือด: แรงงานทาสในประเทศที่ผาสุกที่สุดในโลก” โดย จรรยา ยิ้มประเสริฐ เป็นหนังสือที่รวบรวมคดีการค้ามนุษย์ที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปยุคใหม่และรวบรวมข้อมูลของผู้เสียหายจากการไปเก็บเบอร์รี่ป่ากว่า 1 แสนคน วันที่ 27 ตุลาคม 2569 เวลา 18.00-19.30 น. ร่วมสนทนาโดย •สหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน / ผู้ติดตามปัญหาแรงงานเบอร์รี่อย่างใกล้ชิด •เจนปรียา จำปีหอม อดีตแรงงานเบอร์รี่ป่า (ฟินแลนด์) / ประธานสหภาพคนทำงานต่างประเทศแห่งประเทศไทย ดำเนินรายการโดย หทัยรัตน์ พหลทัพ บก.บห. The Isaan Record ถ่ายทอดสดทางเพจ The Isaan Record หมายเหตุ: ซื้อหนังสือได้ที่สำนักพิมพ์แสงดาวที่บูธ J16 ในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 31 📚 🗓 23 ตุลาคม–1 พฤศจิกายน 2569 ⏰ 10.00–21.00 น. 📍 ฮอลล์ 5–7 ชั้น LG ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

บาดแผลจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ด้วยการสร้างเขื่อน โดยภาคอีสานมีอ่างเก็บน้ำ เขื่อนขนาดใหญ่และขนาดกลางมากถึง 155 แห่ง เขื่อนแห่งแรกสร้างเมื่อปี 2505 คือ เขื่อนน้ำพุง จังหวัดสกลนคร จากนั้นก็มีเขื่อนตามมาอีก 8 แห่ง บทเรียนที่เป็น “บาดแผล” ที่เห็นได้ชัด จากการสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ 9 แห่งรุ่นแรก ได้อพยพประชาชนออกจากพื้นที่น้ำท่วมถึง 15,120 ครอบครัว ซึ่งทำลายระบบชีวิตและสิทธิมนุษยชนที่อยู่แวดล้อมเขื่อนอีกนานัปการ นี่ยังไม่นับการสร้างเขื่อนและโรงไฟฟ้าอีกหลายแห่งที่คนอีสานยังต่อสู้ ต่อต้าน ไปพร้อมกับการดิ้นรนเอาตัวรอดในดินแดนที่มีประชากรมากที่สุด พื้นที่ใหญ่ที่สุด กลับได้รับงบประมาณน้อยที่สุด ในแผนพลังงาน PDP2026 ที่กระทรวงพลังงานเตรียมคลอดเร็วๆ จึงมีหลายโครงการที่เรียกร้องให้คนอีสานและคนไทยภาคอื่นๆ เสียสละเพื่อสำรอง “พลังงาน” เพื่ออนาคต แต่ไม่ได้ถามว่า “ประชาชนในแต่ละครอบครัวใช้ไฟมากแค่ไหน” หรือพลังงานเหล่านั้นสำรองไว้เฉพาะนายทุนเท่านั้น อ่านบทความ สดใส สร่างโศรก เพื่ออุ่นเครื่องก่อนมาฟังเพิ่มในเวทีเสวนา “PDP2026 พลังงาน พลังหยัง? เกี่ยวจั่งได๋กับอีสาน” วันที่ 23 ตุลาคม 2569 (พรุ่งนี้) ที่ Vector Coffee Roaster I Factory (เวกเตอร์ สาขาตรงข้าม รพ.ศรีนครินทร์) ตั้งแต่เวลา 12.30 เป็นต้นไป อ่าน: จนแล้ว จนอยู่ จนอีก หายนะแผนพลังงานครั้งใหม่ บีบให้อีสานเป็นพลเมืองชั้นสอง theisaanrecord.co/2026/10/22… --- เรื่อง: สดใส สร่างโศรก ภาพปก: ประชาไท

แผนพัฒนาไฟฟ้า PDP2026 คืออีหยัง? ไทขอนแก่นฮู้จักบ่? ถ้าใครอยากร้รายละเอียดเพิ่มเติม สามารถเข้าร่วมได้ใน วันที่ 23 ตลาคม 2569 ที่ Vector Coffee Roaster Factory หรือ ร้านเวกเตอร์ สาขา ตรงข้าม รพ.ศรีนครินทร์ เริ่มตั้งแต่เวลา12.30 น. เป็นต้นไป ภายในงานมีนิทรรศการ และกิจกรรมร่วมกัน แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับแผนพัฒนากําลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย PDP2026 สถานที่ : Vector Coffee Roaster IFactory (เวกเตอร์ สาขาตรงข้าม รพ.ศรินครินทร์) ลงทะเบียนล่วงหน้าเพื่อเข้าร่วมฟังเสวนาได้ผ่าน ลิงก์นี้ forms.gle/BNuuStMbG2b2K1Y59

ขอเชิญชมนิทรรศการ อำนาจ I ไฟฟ้า I ประชาชน (People I Power I Pending Exhibition) เบื้องหลังการใช้ไฟฟ้าของเราในทุกวันคือร่องรอยการเดินทางกว่า 140 ปีของการปะทะกันระหว่าง "อำนาจ" ของผู้กำหนดนโยบาย และ "ประชาชน" ผู้ไม่ยอมแพ้ JET in Thailand ขอนำเสนอนิทรรศการ อำนาจ I ไฟฟ้า I ประชาชน นิทรรศการที่ชวนย้อนมองประวัติศาสตร์พลังงานที่ขยับการเมือง ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และส่งผลต่อสังคม ตลอด 140 ปี ตั้งแต่ไฟฟ้าส่องสว่างครั้งแรกจวบจนปัจจุบัน ซึ่งเรานิยามว่าเป็น “140 ปี แห่งความโดดเดี่ยวของประชาธิปไตยทางพลังงาน” และขอเชิญร่วมแลกเปลี่ยนในวงคุย โฮมกันเว้า ชวนไทเฮามาเสวนา “PDP2026 พลังงาน พลังหยัง? เกี่ยวจั่งได๋กับอีสาน” เพื่อเปิดพื้นที่ชวนตั้งคำถาม แลกเปลี่ยนมุมมอง และทำความเข้าใจอนาคตพลังงาน ผ่านวงสนทนา วันที่ 23 ตุลาคม 2569 เวลา 12.30 น. เป็นต้นไป สถานที่: Vector Coffee Roaster I Factory (เวกเตอร์ สาขาตรงข้าม รพ.ศรีนครินทร์) โลเกชั่น maps.app.goo.gl/LfrQadeJ35sU… ลงทะเบียนล่วงหน้าเพื่อเข้าร่วมฟังเสวนาได้ผ่านลิงก์นี้ forms.gle/BNuuStMbG2b2K1Y59

ธรรมชาติไม่ได้ถูกแยกขาดจากกันอย่างสิ้นเชิง หากเชื่อมโยงอยู่ในโลกที่ผู้คนอาศัยและมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกัน การศึกษาความเชื่อเรื่องผีในอีสานจึงไม่ใช่เพียงการทำความเข้าใจว่า ผู้คนเชื่อในสิ่งใด แต่ยังช่วยให้เห็นว่า ความเชื่อเหล่านั้นมีส่วนสร้างความหมายให้แก่ชีวิต รักษาความสัมพันธ์ในชุมชน และเป็นแนวทางที่ผู้คนใช้รับมือกับความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันอย่างไร ความเชื่อเรื่องผี วิญญาณ และโลกหลังความตาย จึงสัมพันธ์อยู่ในสังคมอีสานอย่างแยกไม่ออก และหากกล่าวถึง ‘ผี’ ในสังคมอีสาน ภาพที่ผุดขึ้นมาในความคิดของหลายคน อาจเป็นเรื่องเล่าชวนขนหัวลุก ตำนานผีปอบ ผีกระสือ หรือเรื่องราวสิ่งลี้ลับต่างๆ แต่เมื่อพิจารณาผ่านมุมมองทางมานุษยวิทยา ผีไม่ได้มีความหมายเพียงสิ่งเหนือธรรมชาติ หากยังสัมพันธ์กับวิถีชีวิต การจัดการทรัพยากร ความเจ็บป่วย และความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในชุมชน อ่าน: ความเชื่อเรื่องวิญญาณ การอยู่ร่วมกันของคนกับผี เมื่อชุมชนอีสานสัมพันธ์กับสิ่งลี้ลับ theisaanrecord.co/2026/10/21… --- เรื่อง: กมลทิพย์ วิชัย

PDP2026 แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย อาจฟังดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่แท้จริงแล้วเกี่ยวข้องกับชีวิตของพวกเรามากกว่าที่คิด The Isaan Record เชิญผู้สนใจลงทะเบียนล่วงหน้าเพื่อเข้าร่วมแลกเปลี่ยนในวงคุย โฮมกันเว้า ชวนไทเฮามาเสวนา “PDP2026 พลังงาน พลังหยัง? เกี่ยวจั่งได๋กับอีสาน” เพื่อเปิดพื้นที่ชวนตั้งคำถาม แลกเปลี่ยนมุมมอง และทำความเข้าใจอนาคตพลังงาน ผ่านวงสนทนา วันศุกร์ที่ 23 ตุลาคม 2569 เริ่มตั้งแต่ 12.30 น. เป็นต้นไป ร่วมแลกเปลี่ยนกับ •ดร.สันติภาพ ศิริวัฒนไพบูลย์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี •การันต์ ดิษฐเจริญ ผู้ปฏิบัติการกลุ่มอีสานใหม่ •สดใส สร่างโศรก เครือข่ายประชาชนจับตาน้ำท่วมอุบลฯ ดำเนินรายการโดย •หทัยรัตน์ พหลทัพ บรรณาธิการบริหาร The Isaan Record สถานที่: Vector Coffee Roaster I Factory (เวกเตอร์ สาขาตรงข้าม รพ.ศรีนครินทร์) โลเกชั่น maps.app.goo.gl/LfrQadeJ35sU… ภายในงานมีกิจกรรมร่วมระดมความคิดเห็น เพราะเรื่องพลังงานไม่ควรเป็นเรื่องของคนไม่กี่กลุ่ม แต่ควรเป็นเรื่องที่ประชาชนมีส่วนร่วม ลงทะเบียนล่วงหน้าเพื่อเข้าร่วมฟังเสวนาได้ผ่านลิงก์นี้ forms.gle/BNuuStMbG2b2K1Y59

เมืองฟ้าแดดสงยาง จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นเมืองโบราณที่เต็มไปด้วยปริศนาเกี่ยวกับหลักสีมาที่พบมากมายในพื้นที่สองหมู่บ้าน คือ "สงยาง" และ "ฟ้าแดด" โดยมีการสร้างหินทรายหลักสีมาหลายร้อยหลักเพื่อเล่าเรื่องราวชาดกต่างๆ ความหนาแน่นของสีมานี้ทำให้เมืองนี้เป็นที่รู้จักในฐานะ “เมืองเสมา” หรือตำนานที่เล่าขานถึงพุทธประวัติและวัฒนธรรมที่มีรากฐานลึกซึ้งในอีสาน-ล้านซ้าง การสร้างหลักสีมาในเมืองฟ้าแดดสงยาง ยังสะท้อนถึงความสำคัญของประเพณีและวัฒนธรรมที่มากกว่าการเป็นสิ่งก่อสร้างสำคัญ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการรวมตัวของชุมชนและการรักษาความเชื่อเรื่องบรรพชน สร้างสัมพันธ์กับพุทธศาสนาและความเชื่อดั้งเดิม โดยเฉพาะในรูปแบบ “สีมาชาดก” ที่เล่าถึงพระมโหสถ ซึ่งถือว่าเป็นบรรพชนของคนลาวที่ยังมีปริศนามากมายให้ค้นคว้า ทั้งการพัฒนาการของวัฒนธรรม ด้านเศรษฐกิจ และประวัติศาสตร์ที่สัมพันธ์กัน เพื่อให้สามารถเปิดเผยเรื่องราวและมรดกในอดีตที่ยังคงเป็นปริศนา อ่าน: ปริศนาว่าด้วยสีมาชาดก ณ เมืองฟ้าแดดสงยาง สิ่งที่น่าค้นหาในเมืองกาฬสินธุ์ theisaanrecord.co/2026/10/19… --- เรื่อง: กำพล จำปาพันธ์ ภาพปก: โชคชริน นาแข็งฤทธิ์

ธรรมชาติไม่เคยรู้จักเส้นแบ่งที่มนุษย์ขีดขึ้นอย่างตายตัว สิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์สามารถพบปะ แลกเปลี่ยนสารพันธุกรรม และปรับตัวเข้าหากันได้ภายใต้เงื่อนไขของการดำรงอยู่ ขณะที่มนุษย์กลับพยายามจัดจำแนกสิ่งเหล่านี้ออกเป็นหมวดหมู่ ตั้งชื่อ และกำหนดว่า อะไรคือ “พันธุ์แท้” หรือ “ลูกผสม” ราวกับธรรมชาติมีเส้นแบ่งที่ชัดเจนเช่นเดียวกับที่เราสร้างขึ้น บทความนี้ ผู้เขียนเริ่มต้นจากข่าวการพบกันระหว่างกระทิงป่ากับวัวบ้านในชุมชนชายป่าของไทย ซึ่งนำไปสู่การกำเนิดลูกผสมที่แข็งแรง ปรากฏการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน และไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องราวของสัตว์ในข่าว หากแต่ชวนให้ย้อนกลับมามองสิ่งที่เรียกว่า “มนุษย์” พร้อมตั้งคำถามต่อแนวคิดเรื่องความบริสุทธิ์ของสายพันธุ์ (Purity) ว่า แท้จริงแล้วมีอยู่จริง หรือเป็นเพียงมายาคติที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อจัดหมวดหมู่และทำความเข้าใจธรรมชาติ ชวนทบทวนบทเรียนทางวิวัฒนาการเพื่อสำรวจว่า การแลกเปลี่ยนยีนข้ามสายพันธุ์ (Adaptive Introgression) ได้หล่อหลอมและสร้างความอยู่รอดให้แก่สิ่งมีชีวิต ตั้งแต่สัตว์ป่าไปจนถึงตัวเราในฐานะ “ลูกผสมทางวิวัฒนาการ” อย่างไรบ้าง อ่าน: มานุษยวิทยากายภาพ พันธุศาสตร์ไม่รู้จักพรมแดน แต่หมุนวน เลี้ยวลด ร้อยประสาน theisaanrecord.co/2026/10/14… --- เรื่อง: รัฐพล ก้อนคำ ภาพปก: สํานักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร