Burçin Aydoğdu (@BVRAY) header
Burçin Aydoğdu (@BVRAY) profile picture

Docendo discimus (Öğretirken öğreniriz)

Tekirdağ, Türkiye
Joined October 2009
Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)Photo by Burçin Aydoğdu (@BVRAY)
Burçin Aydoğdu retweeted
Eski Yunanca çalışanlar için son derece sıkıcı bir metin hazırladım, Cumartesi gününüzü zehir etmek isterseniz okuyup daha da sıkılabilirsiniz. Eski Yunanca, epigrafik kaynaklarda bölgesel lehçelerin görür hale gelmesi bize bu dil ve bu dili konuşmuş insanlarla ilgili son derece kıymetli veriler ortaya koyuyor. Bu lehçeler genellikle dört ana grupta ele alınır: Attika-İon, Dor ve Kuzeybatı, Aiol, Arkadia-Kıbrıs. Attika ve İon, aynı grubun iki koludur. Bazı ortak yenilikleri paylaşsalar da ses ve çekim özellikleri bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Dor lehçeleri ise birçok noktada Proto-Yunancanın daha eski özelliklerini korur. Bu ilişkileri görmek için Karia’nın Mylasa kentinde Maussollos döneminde alınmış üç karara bakabiliriz. MÖ 367/366, 361/360 ve 355/354 yıllarına tarihlenen bu kararlar, tek bir stel üzerinde korunmuştur. Kararnameler, İon lehçesinin doğu kolunda yazılmıştır. Aşağıda yazıttaki biçimler, Attika ve yer yer Dor karşılıklarıyla birlikte ele alınıyor. Satır numaraları, üç kararnamenin birlikte numaralandırıldığı 50 satırlık metne aittir. 1. Proto-Yunanca ā: Lehçeler arasındaki en belirgin farklardan biri, Proto-Yunanca uzun ā’nın gelişimidir. Dor lehçeleri bu ünlüyü korurken Attika-İon grubunda ā, η’ye dönüşmüştür. İon lehçesinde değişim ε, ι ve ρ’dan sonraki konumları da kapsar. Attika lehçesinde ise bu seslerden sonra ā görülür. Bu durum genellikle η’nin yeniden ā’ya dönüşmesiyle açıklanır. Yazıttaki ἐκκλησίης κυρίης (3), Attika ve Dor lehçelerindeki ἐκκλησίας κυρίας’ın İon karşılığıdır. Aynı fark τριηκοστῶι (1) ve οὐσίης (26) biçimlerinde de görülür; Attika ve Dor karşılıkları τριακοστῷ ve οὐσίας’tır. Bu örneklerde Attika ile Dor biçimleri aynı görünür, ancak bu benzerliğin ardında farklı süreçler vardır: Dor lehçeleri eski ā’yı korurken Attika lehçesinde ā belirli ses çevrelerinde yeniden ortaya çıkmıştır. 2. a-gövdeli eril adların genitifi: Bu adların genitif tekil sonu, lehçelere göre farklı biçimler alır. Proto-Yunanca -āo sonu, Dor lehçelerinde kaynaşarak -ᾱ olur. İon lehçesinde ā > η değişimiyle önce -ηο ortaya çıkar. Ardından ünlü uzunluklarının yer değiştirmesiyle -εω oluşur. Attika lehçesinde ise o-gövdeli adların etkisiyle -ου sonu yerleşmiştir. Yazıttaki εὐεργέτεω (39–40), bu İon biçiminin bir örneğidir. Attika karşılığı εὐεργέτου, Dor karşılığı ise εὐεργέτα’dır. Yerli kişi adlarında görülen Πακτυω (34, 44) ve Μανιτα (33, 37, 43–44) biçimleri biraz daha dikkatli ele alınmalıdır. Πακτυω, İon çekimiyle ilişkili bir kaynaşma biçimi olarak yorumlanabilir. Μανιτα ise görünüşte Dor tipi genitiflere benzer. Ancak yerli adların Yunancaya uyarlanması farklı çekim biçimleri doğurabildiği için bu benzerlikler, tek başına bir lehçe bağlantısı kurmaya yetmez. 3. i-gövdeli adların genitifi: Burada ele alınan adlarda İon ve Dor lehçeleri -ιος sonunu korurken Attika lehçesinde -εως görülür. Attika biçimi, -ηος’taki ünlü uzunluklarının yer değiştirmesiyle açıklanır. πόλιος / πόλεως karşıtlığı, bu farkın bilinen örneklerinden biridir. Yazıttaki πανηγύριος (36) ve πράξιος (41), İon biçimleridir. Attika karşılıkları πανηγύρεως ve πράξεως’tir. Bu örnekler, İon lehçesinin bazı çekim özelliklerinde Attikaya göre daha eski biçimleri koruduğunu gösterir. 4. εἰμί fiilinin ortacı: Yazıtta “olan” anlamındaki ἐούσης (36) biçimi geçer. İon lehçesinde ortacın başındaki ε- korunur: eril biçim ἐών, dişil biçim ἐοῦσα’dır. Attika lehçesinde bunların karşılıkları ὤν ve οὖσα’dır. Dor lehçelerinde de ε- ile başlayan biçimler bulunur. Bununla birlikte, çekim bütün Dor bölgelerinde aynı değildir. Özellikle dişil ortaçta ἔασσα ve ἔσσα gibi biçimler de görülür. Dolayısıyla İon ile Dor arasındaki bu benzerlik, ortacın bütün biçimlerinin aynı olduğu anlamına gelmez. 5. εο > ευ: İon lehçesinde εο ünlü dizisi, bazı biçimlerde ευ olarak karşımıza çıkar. Pers kralının adı yazıtta Ἀρταξέρξευς (1, 17, 32) biçimindedir. βασιλεύοντος ile birlikte kullanılması, bunun bir genitif olduğunu gösterir. Biçim genellikle -εος > -ευς gelişimiyle açıklanır. Attika lehçesinde aynı adın genitifi Ἀρταξέρξου’dur. 6. Sayı sözcükleri: “Otuz” sayısı, ā’nın lehçelere göre nasıl değiştiğini gösteren tanıdık bir örnektir. Dor ve Attika lehçelerinde τριάκοντα, İon lehçesinde τριήκοντα görülür. Yazıttaki τριηκοστῶι (1), bu İon tipine uyan sıra sayısıdır. “Kırkıncı” anlamındaki τετρωκοστῶι (17) ise Attika lehçesindeki τετταρακοστῷ’dan ayrılır. Gövdedeki -ω-, bazı Dor lehçelerinde görülen τετρώκοντα tipini hatırlatır. Yine de bu benzerlikten hareketle metinde Dor etkisi bulunduğunu söylemek mümkün değildir. 7. Edatlar: Proto-Yunanca “ens”, Attika lehçesinde n’nin düşmesi ve önceki ünlünün uzamasıyla εἰς biçimini almıştır. İon lehçesinde ise ἐς yaygınlaşmıştır. Yazıtta da bu biçim geçer (21). ἐς bazı Dor lehçelerinde de görülür. Girit ve Argos gibi bölgelerde ise eski ἐνς biçimi korunmuştur. Bu nedenle ἐς, metnin İon özelliklerinden biri olarak değerlendirilebilir; ancak yalnızca İon lehçesine özgü değildir. 8. Perfect’te reduplikasyon: Yazıtta κτάομαι fiilinin perfect mastarı ἐκτῆσθαι (27) biçimindedir. Bu biçim, İon lehçesinde kullanılan ἔκτημαι ile ilişkilidir. Burada Attika lehçesindeki κε- reduplikasyonu yerine augment görünümünde bir ἐ- bulunur. Attika nesrinde ise genellikle κεκτῆσθαι kullanılır. 9. Yazım ve lehçeler üstü ses özellikleri: Yazıtta, bölgesel lehçe farklarının yanında bazı yazım değişkenlikleri de görülür. Örneğin δημοσίηι (27) yanında, iotanın yazılmadığı δημοσίῃ (46) biçimi bulunur. İkinci biçimdeki altta iota, modern yayımın gösterimidir; taş üzerinde iota yoktur. Bu farklılık, uzun diftonglarda ikinci unsurun zayıflaması veya kaybıyla ilişkili olabilir. Ancak yalnızca bu yazım farkına bakarak telaffuz hakkında kesin bir sonuca varmak güçtür. Benzer şekilde, ἐποιήσαντο (13) yanında ἐποήσαντο (28) yazımı görülür. İkinci biçimde οι yerine ο yazılması, ünlü önündeki diftongun sadeleşmesiyle ilişkilendirilebilir. Burada da yazıtta gördüğümüz biçim ile bu biçimden çıkardığımız ses tarihi yorumunu birbirinden ayırmak gerekir. τὴμ πόλιν (23–24) ise sözcükler arası benzeşmeye örnektir: n, ardından gelen p’ye uyum sağlayarak m’ye dönüşmüştür. Bu özellikleri, metnin İon lehçesine ait olduğunu gösteren ses ve çekim özelliklerinden ayrı düşünmek yararlıdır. Böylece yazıtın hem bölgesel özelliklerini hem de daha geniş bir alanda görülen ses gelişmeleri ve yazım alışkanlıklarıyla ilişkisini daha iyi anlayabiliriz. Mylasa kararnameleri, lehçeler arasındaki ilişkileri tek bir yazıt üzerinde izleme fırsatı sunar. Proto-Yunanca ā’nın η’ye dönüşmesi, Attika ile İonun ortak yeniliğini gösterir. -εω, -ιος ve ἐούσης gibi biçimler ise İon lehçesinin Attikadan ayrıldığı noktaları ortaya koyar. Dor karşılaştırması da hangi özelliklerin bir yenilik, hangilerinin eski biçimlerin korunması olduğunu anlamamıza yardımcı olur. Yazım farklılıkları ve sözcükler arası benzeşmeler, bu bölgesel özelliklere eşlik eden başka süreçleri görmemizi sağlar. Helenistik dönemde Attika temelli Koine yaygınlaştıkça, yerel lehçe özelliklerinin yazıtlardaki kullanımı da bölgelere ve metin türlerine göre değişen hızlarda azalır.
1
7
2
38
5,134
Fatih'ten başlayıp Atatürk'le biten bir deneme yazmış hocam. Tavsiye ederim.
FATİH’İN İSTANBUL’U FETHETTİĞİ YAŞTA OLMADIM HİÇ Yürü, hala ne diye oyunda oynaştasın? Fatihin İstanbul'u fethettiği yaştasın.! Elde sensin, dilde sen, gönüldesin baştasın... Fatihin İstanbul'u fethettiği yaştasın.! Şu kırık abideyi yükseltecek taştasın; Fatihin İstanbul'u fethettiği yaştasın.! Bilmem, neden gündelik işlerle telaştasın Kızım, sen de Fatihler doğuracak yaştasın.! Sen ki burçlara bayrak olacak kumaştasın; Fatihin İstanbul'u fethettiği yaştasın.! Yürü, hala ne diye kendinle savaştasın? Fatihin İstanbulu fethettiği yaştasın.! Yukarıda nakarat kısımlarını verdiğim Arif Nihat Asya’nın "Fetih Marşı" isimli şiiri, ergenlik yıllarımın en büyük karabasanlarından birisiydi. 20’li yaşları atlatana kadar bu kâbusun etkisinden kendimi kurtaramamıştım. Bu yazı, 20’li yaşlarındaki genç dimağları, onların da yaşayabileceğini düşündüğüm karabasanlardan korumak için "Besmele" niyetine yazılmıştır. Evvel zaman içinde, ergenlik yıllarımız, mastürbasyon hakkında, Vehbe bin Zuhayli, Reddül Muhtar ve Fetava-ı Hindiyye gibi kitaplarda hafifletici hükümler aramakla geçerken ve bizim rüyalarımız bile fantezi kısırlıkları ile malulken, ahirette parmaklarımızı hamile bırakmaktan yargılanacağımız korkusu ile hadım olmayı dilediğimiz dönemlerimizde, Şehzade Mehmet hayallerini bile kuramadığımız cariyelerle doktorculuk oynuyordu. Evvel zaman içinde, bizim yabancı dille iştigalimiz, “Bir lisan bir insan, iki lisan iki insan” tekerlemesinden ibaretken, Şehzade Mehmet öğrendiği her dil için beğenmediği hocalarının boynunu vurdurtmayarak onları mesut ediyor ve ne kadar adaletli bir şehzade olduğu üzere bize kıssalar biriktiriyordu. Evvel zaman içinde, ben bir taraftan annemin, “Ananız dert yesin, yarım yarım dört yesin” tekerlemesini kavramaya çalışıp, bir taraftan da ekmeğe sürülen sanayağ üzerine şeker atılmış lokmaları nefes almadan yutarken, Şehzade Mehmet’in çok sayıda çeşnicibaşıları vardı. Biz pek çok meyveyi “Hayat Bilgisi” kitaplarımızdan tanırken, O dünyanın her yerinden getirilen gıdalarla diyetisyenleri eşliğinde besleniyordu. Evvel zaman içinde, ben spor olarak, daha alınmasının 5. Dakikasında patlayan plastik topla ayaktopu oynadığım için vaktinden önce eskiyecek ayakkabıların hesabına çekileceğim korkusunu yaşarken, Şehzade Mehmet zamanının tüm sporlarını usta eğitmenler nezaretinde yapıyordu. Evvel zaman içinde ben İlkokula gidiş geliş için 8 km’nin ne manaya geldiğini hisseden ayaklarımın nasırlanışının acısını yaşarken, Şehzade Mehmet atlarına mesafe yarışları yaptırıyordu. Üstelik zamanının her ilmini tahsil edeceği bugünün profesörlerine eş değer müderrislerden ders alıyordu. Daha sayabileceğim binlerce maddi ve manevi farklar varken Fatih’le aramda, tek benzerlik olarak aynı yaşta olmamızdan hareketle, “Fatihin İstanbul’u fethettiği yaştasın.” Mısrasına muhatap kılınmak fevkalade ağır ve yanlış bir sorumluluğa koşullandırılmaktır. Fatih’in yetişme şartlarını veremediğin genç insana o yaştasın demek haksızlığını gösteremezsin. Ben gençlere, daha isabetli bir örnek olarak Fatih Sultan Mehmet yerine, Mustafa Kemal Atatürk’ü örnek veriyorum: Kardeşlerinin çoğunu bakımsızlıktan kaybetmiş, açlığı yaşamış, hastalıkları ve doktorsuzluğu yaşamış, öğretmenlerinden dayak yemiş ve şartlarının üstüne ve ötesine taşabilmek için asker olmaktan başka seçeneği olmayan fakir aile çocuğu Mustafa Kemal’i. Mustafa Kemal daha çok bizdendir ve hepiniz birer Mustafa Kemal Atatürk olabilirsiniz. Ayhan Eralp
3
781
Burçin Aydoğdu retweeted
Her şeyi çok bilenlerden nasıl gına geldi anlatamam. Şu, İsmet Paşanın doğru taktığı Şaşka kılıcı:
Başıma bir şey gelmeyecekse Türk Orduları Başkomutanı tüfeği yanlış tutuyor, Garp Cephesi komutanı da kılıcı ters takmış 🤔
Readers added context they thought people might want to know
Fotoğraflar 1920 Ankara İmalat-ı Harbiye'de tüfek denetimi ve 1922 Ilgın manevralarında Atatürk-İnönü ile çekilmiş orijinal kayıtlardır; tüfek masada inceleniyor, kılıç dönemin üniforma uygulamasına göredir. isteataturk.com/Kronolojik/Tar… isteataturk.com/Kronolojik/Tar…
10
9
1
517
145,433
How Europe exploded the world.
Readers added context they thought people might want to know
The map at the start is wrong. Alexander the Great reached as far as India, Pytheas possibly reached Iceland, and Hanno sailed as far as Gabon. There's also the Romans with the exploration of Africa, and the city of Cattigara (in Vietnam). thecollector.com/maps-resources… thecollector.com/pytheas-ancien… worldhistory.org/image/5255/voy… en.wikipedia.org/wiki/Cattigara en.wikipedia.org/wiki/Romans_in…
169
721
90
7,363
760,742
Sokrates'in Savunması metnini biraz Neyzen Tevfik biraz da Can Yücel üslubuyla Türkçeye aktarmaya çalıştım. Sokrates'in bir aristokrat değil, mahallenin delisi muamelesi gören halk adamı, bir kinik olmasından yola çıktım. Umarım birilerinin işine yarar: hukukkurami.net/media/file/3…
4
26
1,411
Cumhuriyetin geniş anlamını anlatırken buna da değinmek lazım aslında. Roma'da 'yurttaş asker'den paralı askerliğe geçiş, cumhuriyetin cumhuriyet olmaktan çıkmasıyla paraleldir.
Roma ordusunda da Marius'un reformuna kadar sadece mülk sahibi Roma vatandaşlarına askerlik yaptırılırdı. Hatta kendi atını, silahını kendi tedarik ederdi. Marius'un reformu da mülk sahibi olmayanlara orduya katılmaları halinde mülk sahibi olma, statü atlama vaat ediyordu.
2
9
1
42
3,883
Katılıyorum
Ben de askerliğimi bedelli yaptım, yani pek askerlik hayranı biri değilim. Ama yurttaş asker den profesyonel orduya geçiş demokrasi açısından büyük sorunlar barındırıyor. Dünyanın her yerinde böyle.
333
Zincirin başına kadar gidenlerin göreceği üzere hayatın en güncel ve canlı ve hatta can alıcı meselesi bile akademisyenlerin elinde ruhsuz bir analiz materyaline dönüşebiliyor. Yatacak yerimiz yok.
7
416
Roma ordusunda da Marius'un reformuna kadar sadece mülk sahibi Roma vatandaşlarına askerlik yaptırılırdı. Hatta kendi atını, silahını kendi tedarik ederdi. Marius'un reformu da mülk sahibi olmayanlara orduya katılmaları halinde mülk sahibi olma, statü atlama vaat ediyordu.
Komando asteğmenliğe gönüllü olmuş biri olarak dinlerken bir tepki duymadım, bunu da söylüyorum ki bedelli bir bordo bereliden burada vatan nutku dinlemeyeyim. Orta Çağ'da bile toprak sahibi köylüyü çağırıyordun askere. Sen onu mülk sahibi yapıyordun, onun da elindekini müdafaa etmek yahut seninle sefere çıkmak için bir gerekçesi oluyordu. Bugün milyonlarca insanın mutluluk hakkı veya mal-mülk sahibi olmak için hiçbir umudu yok. Siyasi elitler ile o elitlerin çeperindeki sermayedarların sonu gelmeyen iştahını doyurmak için yataktan kalkıyor, nefes alıyor, işe gidiyor. Ezcümle, acılarıyla beslendiğiniz insanlardan aidiyet duygusu gibi kolektif eylemin en temel tetikleyicisini de bekleyemezsiniz. Bu sözlerden gerçekten esef duyanın, vatan sevgisi olanın irdeleyeceği şey sonuç değil sebeptir.
5
16
2
184
10,087
Burçin Aydoğdu retweeted
Arada sırada Gökhan Antalya'nın yazmış olduğu Hukuk Teorisi ve Hukuk Metodolojisi kitaplarına bakıyorum. Kitaplar o kadar yanlış bilgi içeriyor ki, düzeltmek için ayrı bir kitap yazmak lazım. Korkunç kitaplar.
19
3
7
185
65,467
Diğer paylaşımlardan çok daha fazla ziyaret aldı. O yüzden paylaşayım dedim: instagram.com/reel/DdYfeU5qr… Burada belirtmeyi unuttuğum ilave bir husus: İç yazışmada savcı hakime 'arz eder', hakim ise savcıdan 'rica eder'. Yanılıyorsam düzeltin (Seviyeyi koruyalım yeter)
1
2
812
30 yıl önce, 30 yıl sonra... 1996'da @IoannaKucuradi imzalı felsefe olimpiyatlarıyla başlayan felsefe yolculuğum yine İoanna Kuçuradi imzalı @ivr2026istanbul organizasyonuyla devam ediyor... @TRFelsefeKurumu
1
17
1,613
Ioanna Kuçuradi'yi kaybetmişiz. Çok üzgünüm. Felsefeyi salt akademik çalışma alanı olarak seçmedi; felsefenin, hayatın her alanının bir parçası olduğunu en güzel anlatanlardan biriydi. Lise çağından beri felsefeyi seviyorsam sebebi onun ilham verdiği binlercesinden biri olmamdır
3
186
Burçin Aydoğdu retweeted
savunmanın tam metni aşağıda, okumadıysanız mutlaka okuyun. "yazan çizen insanlara bir otosansür sebebi olduysam tek endişem budur" demiş arada. tam tersi sevgili @idgoktas, duruşunla otosansür batağında sesini kaybedenlere cesaret verdin. geçmiş olsun ve iyi ki varsın.
1
64
848
29,548
Troya dediğimiz şehrin adının aslında Ilion olması (İlyada = İlion'un destanı) ve onun da muhtemelen Hitit kaynaklarında geçen Viluşa sehri olması hakkında...
Bir zamanlar Eski Yunanca alfabede bulunan ve sonradan kaybolan bir harften size bahsetmek isterim; böylece neden Troia Savaşını anlatan o destana İlias ya da İlyada dendiğini de anlamış oluruz: Digamma (Ϝ, ϝ), Eski Yunancada /w/ sesini göstermek için kullanılan bir harfti. Fenike alfabesindeki waw harfinden türemiş, Eski Yunanca alfabede epsilon ile zeta arasında yer almıştı. Antik dönemde muhtemelen wau olarak adlandırılan bu harf, biçiminin üst üste konmuş iki gammayı (Γ) andırması nedeniyle sonradan “çift gamma” anlamına gelen digammaadıyla anılmaya başladı. Latin alfabesindeki F harfi de tarihsel olarak aynı kökene dayanır. Digamma özellikle Miken Yunancasında ve Aiol, Dor gibi bazı lehçelerde kullanılıyordu. Ancak /w/ sesi Attika-İon lehçelerinde erken dönemde kaybolunca harf de Eski Yunanca alfabeden çıkarıldı. Örneğin Eski Yunacada “şarap” anlamına gelen οἶνος (oinos) kelimesinin daha eski biçiminin ϝοῖνος (woinos) olduğu düşünülür. Bu eski biçim, kelimenin Latince vinum ve İngilizce wine gibi benzer kökenli sözcüklerle ilişkisini daha görünür hâle getirir. Digamma, Homeros destanlarının dilini ve ölçüsünü anlamak bakımından da önemlidir. Okuduğumuz Homeros metinlerinde bu harf artık yazılmıyor olsa bile eskiden temsil ettiği /w/ sesinin izleri şiirlerin hece yapısında korunmuştur. Bu nedenle ilk bakışta ölçüye uymuyor gibi görünen bazı dizeler, kaybolmuş digamma sesi hesaba katıldığında düzenli hâle gelir. Digammanın izine İlyada/İlias özelinde de denk geliriz: Wiluša ile İlios arasındaki tarihsel bağlantıda bu duruma rastlanır. Hitit çivi yazılı belgelerinde geçen Wiluša adının, Eski Yunancadaki Ἴλιος (Ílios) adının eski biçimiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu görüşe göre Yunanca ad başlangıçta Ϝίλιος (Wílios) biçimindeydi. Zamanla baştaki /w/ sesi ve onu gösteren digamma kaybolunca Wílios adı Ílios biçimine dönüştü. Burada Wiluša’daki “w” sesinin digamma harfiyle yazılmadığını özellikle belirtmek gerekir; Hititler çivi yazısı kullanıyordu. Digamma, aynı sesi erken Yunancada temsil eden harfti. Wiluša’nın coğrafi olarak Troas bölgesine yerleştirilmesi de bu dilsel bağlantıyı desteklemektedir. Bu nedenle birçok araştırmacı Hitit metinlerindeki Wiluša’yı Homeros geleneğindeki İlios, yani Troya ile ilişkilendirir. Bununla birlikte Wiluša ile Wílios adlarının son ekleri arasındaki ses değişimi bütünüyle açıklığa kavuşmadığından bu özdeşleştirme güçlü ve yaygın bir görüş olmakla birlikte kesin biçimde kanıtlanmış değildir. Digamma, /w/ sesinin kaybolmasından sonra da tamamen ortadan kalkmamıştır. Eski Yunancadaki rakam sisteminde 6 sayısını göstermek amacıyla kullanılmaya devam etmiş ve zamanla biçim değiştirerek stigma (Ϛ, ϛ) işaretine dönüşmüştür.
3
9
1
167
14,178
İlyada destanının merkezinde Akhilleus olmadığının, şehrin kendisi olduğunun en önemli kanıtı İlyada destanının Hektor'un cenaze töreniyle bitmesidir. Gemilerine binip gitmiş olan/görünen işgalcilerin at hilesiyle şehri işgal ettiği o kitapta değil Odysseus'un destanında yazar.
10
628