Ik zat ooit in een meeting met een Palestijnse delegatie in het Kurhaus naast Abbas en de overleden hoofd onderhandelaar Saed Erekat. De vragen over de verdwenen tientallen miljoenen aan ontwikkelingshulp. werden met zoveel pathos en gefingeerde verontwaardiging van tafel geveegd dat ik opeens grote waardering kreeg voor het acteertalent van Peppi en Kokki. Het was komisch ware het niet zo triest. Jaren later zag ik in Ramallah, tussen de bouwvallige rotzooi die je krijgt als je niet investeert in publieke ruimtes, het monsterlijk presidentieel paleis van Mahmoud Abbas. Zoek de villa's en je vindt de kleptocraten rond Abbas. Corruptie, clientilisme en nepotisme zijn een kankergezwel voor een samenleving, en in de Palestijnse gebieden lag dit open en bloot op straat. Ik vroeg onze Palestijnse gids waarom de bevolking deze overduidelijke corruptie en diefstal van de grootste naoorlogse stroom aan ontwikkelingshulp pikt? Waarom sleept de bevolking hem niet de straat op en maakt er met pek en veren een eind aan? Haar antwoord? " Hij wordt meer gehaat dan Israel, maar hij is een broeder arabier en dan doe je dat niet". "Liever 100 jaar corruptie en tirannie dan 1 dag fitna", luidt een beroemde Hadith. Dat is de politieke cultuur. Het verklaart alles van Hoessein en Assad tot Abbas en Hamas. Het is een tribale versie op de goddelijke bevelstheorie Dat verklaart ook waarom eerlijke verkiezingen een winst voor Hamas zouden betekenen. Een derde, liberale, weg is er niet omdat deze cultuur niet de voedingsbodem biedt voor zo'n alternatief. De voortdurende ellende van de Palestijnen is niet exclusief, maar wel primair een product van de onderliggende Arabische politieke cultuur. Wie wil weten hoe dat voor Europa gaat uitpakken kan kijken naar de gemeentes in het VK waar tribale politiek het over neemt waar de demografie dat toestaat. De grootste fout die wij maken is veronderstellen dat elke cultuur net zo liberaal, democratisch open en tolerant wil zijn als de onze; dat onze waarden worden gedeeld. Dat is een fundamenteel foute aanname. Lees Ibn Khaldun's Muqaddimmah over het Arabisch begrip Assabiyah en de noodzaak van een dominante, militair religieuze ordening om de de bedoeinen geest in bedwang te houden. Kijk naar hoe leiders in die samenlevingen orde handhaven. Kijk naar hoe de Islam orde oplegt en handhaaft. Dat zijn de bronnen die er toe doen, niet het door Linda, Roos en Jessica opgestelde partijprogramma van PRO of D66.