Obi-Wan-Pierogi 🥟

Apel: otwórzmy konkurs na obronę przed dronami! Dziś, nie za rok Wzywamy Ministerstwo Obrony Narodowej, uczelnie i samorządy do ogłoszenia otwartego, ciągłego konkursu na rozwiązania antydronowe. Dostępnego dla każdego: ucznia, studenta, zespołu garażowego, start-upu i firmy. Bez barier formalnych, bez wymogu afiliacji przy uczelni wojskowej. Rundy oceny projektów co 1–2 miesiące, z prawem do porażki i powrotu w kolejnej rundzie. Najlepsi otrzymują nie jednorazowy czek, lecz stypendia, dostęp do laboratoriów i poligonów, czyli trwały warsztat pracy. Kryteria zwycięstwa mierzalne: minuty wcześniejszego ostrzeżenia, mniej fałszywych alarmów, niższy koszt jednej neutralizacji, krótsza przerwa w działaniu infrastruktury. Wojna dronowa to wojna liczb i tempa. Państwo, które szuka rozwiązań w rocznych cyklach przetargowych, przegrywa z przeciwnikiem, który modyfikuje konstrukcje co kilka tygodni. Historia mówi jasno: to działa Enigma, 1929. Sztab Generalny nie czekał na gotowych fachowców. Zorganizował kurs kryptologii dla studentów matematyki w Poznaniu i z tego naboru wyłowił Rejewskiego, Różyckiego i Zygalskiego. Trzech dwudziestoparolatków złamało szyfr, na którym polegli zawodowi kryptolodzy Francji i Anglii. Państwo samo poszło do młodych i dało im zadanie jako filtr talentu. Wykrywacz min Kosackiego, 1941. Polski inżynier na emigracji skonstruował tanie, proste, masowo produkowane urządzenie przeciw taniemu, masowemu zagrożeniu. Armie zachodnie używały go przez pół wieku. To lekcja o typie rozwiązania: przeciw broni produkowanej w tysiącach sztuk nie pomoże jeden drogi cud techniki. Potrzebne są rozwiązania tanie, produkowalne i obsługiwalne przez zwykłych ludzi. Zapalnik zbliżeniowy i radar, 1940–45. Amerykański OSRD dawał szybkie kontrakty uniwersytetom i firmom z minimalną biurokracją. Efektem był m.in. zapalnik zbliżeniowy — masowa, tania amunicja, która pozwoliła zestrzeliwać latające bomby V-1. To najbliższa historyczna analogia do dzisiejszego problemu Shahedów. DARPA Grand Challenge, 2004–05. Otwarta nagroda za autonomiczny pojazd. Pierwsza edycja — nikt nie dojechał do mety. Druga, rok później — pięć zespołów na mecie, a z ich uczestników wyrosła cała branża pojazdów autonomicznych. Szybkie iteracje z prawem do porażki dają więcej niż jeden wielki przetarg. Ukraina robi to teraz Ukraiński klaster Brave1 przyznaje granty w tygodnie, nie lata, udostępnia poligony, upraszcza certyfikację i łączy konstruktorów bezpośrednio z jednostkami na froncie. Musi, bo skala zagrożenia nie zostawia wyboru: w samym 2025 roku Rosja użyła ponad 54 tysięcy dronów dalekiego zasięgu i wabików, a pojedyncze naloty sięgały 810 maszyn w jedną noc i 1567 dronów w ciągu 30 godzin. Polska może skopiować ten model niemal jeden do jednego — z przewagą, że część rozwiązań da się weryfikować we współpracy z Ukraińcami na realnych zagrożeniach, zanim będą potrzebne u nas. Co jest, a co powinno być Jest: konkurs MON na systemy bezzałogowe, to wartościowy, ale ograniczony do studentów i doktorantów, głównie uczelni wojskowych, z finansowaniem do 70 tys. zł i cyklem rocznym. Jest zapowiedziany rządowy program antydronowy „San". Powinno być: konkurs otwarty dla wszystkich obywateli i firm; rundy co 1–2 miesiące; szybkie granty i dostęp do poligonów; uproszczona certyfikacja; stypendia i laboratoria dla najlepszych; publiczny rejestr wyników — także nieudanych — żeby kolejne zespoły nie powtarzały tych samych błędów. Problemy do rozwiązania 1. Za późne wykrycie. Łączenie danych z różnych czujników i wykrywanie obiektów, które nic nie nadają — w tym dronów sterowanych światłowodem i lecących autonomicznie, których nie zatrzymuje zagłuszanie. 2. Fałszywe alarmy i wabiki. Odróżnianie dronów od ptaków i własnych maszyn oraz wabików (typu Gerbera) od maszyn uzbrojonych — z jawnym oznaczaniem niepewności. 3. Przeciążenie operatorów. Porządkowanie obrazu sytuacji podczas wielogodzinnego nalotu: łączenie zgłoszeń dotyczących tej samej maszyny, oznaczanie nieaktualnych danych. 4. Tania, powtarzalna neutralizacja. Ochrona skuteczna wobec różnych klas zagrożeń. Od Shahedów i szybszych konstrukcji odrzutowych po frontowe FPV. Możliwa do utrzymania noc po nocy przez tygodnie, z liczonym pełnym kosztem: sprzęt, ludzie, serwis, zapasy. 5. Aplikacja alarmowa na smartfony. Informująca ludność o nalotach w czasie rzeczywistym: kierunek zagrożenia, najbliższe schronienie, odwołanie alarmu. Ukraina ma takie aplikacje od pierwszych tygodni wojny, my nie mamy żadnej. 6. Łączność awaryjna po padnięciu GSM i internetu. System ostrzegania i komunikacji ludności działający bez sieci komórkowej: sieci mesh, radiowe kanały rezerwowe, proste protokoły dla samorządów i służb. To projekt, który zespół programistów może zbudować i przetestować w kilka miesięcy. 7. Ochrona fizyczna. Osłony dróg i infrastruktury, ograniczanie pożarów, zasilanie rezerwowe, szybkie naprawy. Ukraina objęła już osłonami ponad 2 tysiące kilometrów tras logistycznych. 8. Uczciwa weryfikacja. Każde zgłoszenie , zwłaszcza obietnice „przejmowania dronów", musi zawierać udokumentowany mechanizm, warunki testu i wszystkie próby, również nieudane. Bez tego konkurs nagrodzi efektowne demo zamiast działającego rozwiązania. Czas na decyzję Talenty są. Wzorce są. Brakuje decyzji, żeby otworzyć drzwi szeroko i oceniać szybko. Historia Enigmy zaczęła się od tego, że ktoś w mundurze poszedł na uniwersytet i dał studentom prawdziwy problem. Zróbmy to samo — zanim problem sam do nas przyleci. Panie Premierze @donaldtusk apelujemy: niech Pan zdopinguje podwładnych. Niech urzędy nie boją się konkurencji młodych i przedsiębiorczych. Każdy miesiąc zwłoki to miesiąc przewagi przeciwnika, który swoje konkursy rozstrzyga na froncie — co noc. Jan Piński, Tomasz Szwejgiert