tabatabaei

زندگی‌ای که هنوز نداریم: ژرژ پرک و وسوسه‌ی چیزها (درباره‌ی رمان «چیزها: داستانی از سال‌های شصت» (Les Choses. Une histoire des années soixante) ) خانه‌ای روشن‌تر، مبلمانی زیباتر، کتابخانه‌ای بزرگ‌تر، لباس‌هایی بهتر، سفرهایی دورتر و درآمدی که سرانجام به رؤیای زندگی «واقعی» جامه‌ی واقعیت بپوشاند. مشکل ژروم و سیلوی، زوج جوانِ رمان «چیزها» اثر ژرژ پرک، فقر نیست؛ مسأله چیزی دیگر است: زندگی‌ این زوج همواره در سایه‌ی زندگی‌‌ای می‌گذرد که می‌توانستند داشته باشند. آن‌ها بیش از آن‌که در اکنون زندگی کنند، دروجه شرطی‌ سکونت دارند: «اگر روزی...». «چیزها: داستانی از سال‌های شصت» که در ۱۹۶۵ به چاپ رسید، کالبدشکافی ادبی درخشانی است از جامعه‌ی مصرفی. پرک در این اثر پرسشی سخت رادیکال پیش می‌کشد: از کجا می‌دانیم آنچه می‌خواهیم واقعاً خواستِ خود ماست؟ اگر کار جامعه فقط کالا تولید نباشد، بل‌که جامعه هم‌زمان در تولید میل به کالا، تصویر خوشبختی و حتی تصوری را که از «زندگی خوب» داریم نیز نقش بازی کند، آزادی انتخاب چه معنایی خواهد داشت؟ در این رمان، چیزها فراتر از اشیای پیرامون شخصیت‌هایند؛ چیزها به زبان درمی‌آیند. مبل، فرش، لباس، رستوران و آپارتمان از منزلت، ذوق، طبقه و هویت سخن می‌گویند. ژروم و سیلوی به واقع اشیا را نمی‌خواهند؛ در تمنای جهانی به سر می‌برند که اشیا وعده می‌دهند. در این گفتار می‌کوشم «چیزها» را در پیوند با فلوبر و «مادام بوواری»، فتیشیسم کالای مارکس، اسطوره‌شناسی رولان بارت، تمایز بوردیو و جامعه‌ی مصرفی بودریار بخوانم. اما پرسش نهایی از سال ۱۹۶۵ فراتر می‌رود و یک‌راست به زندگی امروز ما می‌رسد: اگر تبلیغات، شبکه‌های اجتماعی و الگوریتم‌ها نه تنها پاسخ امیال ما، بل‌که در شکل‌دادن به خودِ میل دست داشته باشند، چگونه می‌توان میان «آنچه می‌خواهم» و «آنچه به من آموخته‌اند بخواهم» مرزی روشن کشید؟ هم‌زمان در یوتیوب و کلابهاوس youtube.com/live/51EeKv-S1yA…