Esselâmü aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtüh. Bugün Türkiye Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı, Suudi Arabistan Savunma Bakanı ve Pakistan Genelkurmay Başkanı’nın İran’a gerçekleştirdiği ziyaret, istisnasız herkesi şaşırttı. Bana göre bu ziyaret, bölgeye atılmak üzere olan bir bombanın fitilini önceden söndürme girişimidir. Aklıselim sahibi insanlar, savaş ateşini henüz büyümeden söndürmeye çalışıyor. Hiç kimseyi küçümsemeyeceğim, hiç kimseyle alay etmeyeceğim. Çünkü içinde bulunduğumuz durum hiç de hafife alınacak türden değil. Eğer İran, Mekke Savunma Anlaşması’na katılırsa —ki bunu dünyanın yedi harikasından biri olarak değerlendirecek insanlar çıkabilir— bu toplantının en azından kısmen başarıya ulaştığını söyleyebiliriz. Böyle bir gelişme, İsrail’in bölgeye yönelik planlarının boşa çıkarılması anlamına gelecektir. Ancak İran’ı diplomatik yollarla kontrol altında tutma girişimi başarısız olursa, üstelik Netanyahu’nun içeride yaşadığı siyasi kriz derinleşir ve bu başarısızlığını dışarıya taşıma çabaları devam ederse, durumun son derece tehlikeli bir hâl alacağını düşünüyorum. Üstelik bunun sonuçları yalnızca Körfez ülkelerini veya Ortadoğu’yu değil, bütün dünyayı etkileyecektir. Önemli bir not Bu toplantıda diplomatik nezaket gösterilerine veya karşılıklı iltifatlara yer olmayacak. Başka bir ifadeyle, son derece ciddi, sert ve hararetli müzakereler yürütülecek. Masada sıradan diplomatik belgeler bulunmayacak. Masanın üzerinde iki şey olacak: Şeytan ve silah! Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, İran’a son derece açık bir mesaj verecek: “Herkes kaybederse siz de bizimle birlikte kaybedeceksiniz. Herkes kazanırsa siz de bizimle birlikte kazanacaksınız.” Durumun daha da kötüleşmesi hâlinde askerî karşılık vermekten geri durmayacağız. Ancak şu anda önceliğimiz, Netanyahu’nun bölgeye döşediği mayınları temizlemek ve bu çatışmanın kaybeden tarafı olmamaktır. Netanyahu’nun bir savaşa ihtiyacı var. Trump ise savaştan kaçınmaya çalışıyor. Fakat kendi basiretsizliği yüzünden savaşa sürüklenmiş durumda. Katar’ın Rolü Allah Katar’ı korusun. Katar, arabuluculuk çabalarını en üst düzeyde sürdürmek için elinden gelen hiçbir gayreti esirgemeyecektir. Nitekim dün de tarafların görüşlerini birbirine yaklaştırmak amacıyla Katar’dan bir heyet İran’da bulunuyordu. Allah’tan, aklıselim sahibi yöneticilere hikmet, sabır ve sağduyu vermesini; bölgemizi savaşların yol açacağı felaketlerden korumasını niyaz ediyorum. Bu benim şahsi değerlendirmemdir. En doğrusunu Yüce Allah bilir…

Mekke Anlaşması, imzalanmasının üzerinden henüz birkaç hafta geçmişken ilk somut adımlarını atmaya başladı. Bu gelişme, anlaşmaya taraf üç ülkenin Ortadoğu’nun bölgesel düzenini güvenlik, savunma ve siyaset alanlarında yeniden inşa etme sorumluluğunu üstlenme konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor.

🔴 Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman’ın Tahran ziyareti, Riyad yönetiminin diplomatik çözüm arayışlarına açık olduğunu göstermesi bakımından özel bir önem taşıyor. Bu ziyaret, Yemen’de ve bölge genelinde çatışmaların ve gerilimin azaltılmasına katkı sağlayabilir. 🔷 Bununla birlikte, Tahran’ın Yemen cephesini ABD ile yürüttüğü daha geniş çaplı mücadeleden ayrı tutmayı kabul edeceğini düşünmüyorum. Kapsamlı bir çözümün, Washington yönetiminin savaşı yeniden başlatıp başlatmayacağına ilişkin kararının netleşmesine kadar erteleneceğini öngörüyorum. 🔷 Kanaatimce bölge ülkeleri, yaklaşan yeni bir savaş ihtimalini azaltmak için hâlâ önemli bir ekonomik koz ellerinde bulunduruyor. Bu koz, petrol ihracatını kontrol altında tutmak, Trump’ın baskılarına boyun eğmemek ve Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında petrol üretimini artırmaya yönelik rekabete kapılmamaktır. Böyle bir tutum, ABD’nin İran’a karşı yeni bir askerî saldırı düzenleme konusundaki manevra alanını daraltabilir.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından bir yetkili: 🔴 Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na taraf ülkeler ile İranlı yetkililer arasında bugün Tahran’da gerçekleştirilecek toplantılara katılacak Suudi Arabistan heyetine başkanlık edecek. 🔴 Ziyaret ve toplantı, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na taraf ülkelerin mevcut krizin tarafları arasındaki gerilimi azaltmaya, diyaloğu teşvik etmeye ve diplomatik çözümleri desteklemeye yönelik çabalarının devamı niteliğinde gerçekleştiriliyor. 🔴 Tahran’daki toplantıya Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile Türkiye Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın da katılacak. Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na taraf ülkelerin temsilcileri, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai ile görüşecek.

Netanyahu, nükleer bir bombardımanı çağrıştıran fotoğraf paylaşıyor. Peki, önümüzdeki günlerde ne planlıyor? Bu görüntüyle dünyaya hangi mesajı vermek istiyor? Bir Müslüman ülkenin lideri böyle bir fotoğraf paylaşsaydı dünya ayağa kalkar, uluslararası kamuoyu infiale sürüklenirdi. Ancak söz konusu İsrail olunca aynı hassasiyetin gösterildiğini söylemek güç. Dünyanın nereye sürüklendiğini, uluslararası sistemin nasıl çözülmeye başladığını ve yeni güç dengelerinin hangi istikamette şekillendiğini iyi okumak gerekiyor. Müslüman dünya, Türkistan cumhuriyetleriyle birlikte Türkiye’nin öncülüğünde güçlü bir siyasi, iktisadi ve stratejik birlik oluşturma fırsatını bu yüzyılda ıskalamamalıdır. Çünkü önümüzdeki yüzyılın kaderini, yalnızca olup biteni seyredenler değil, tarihin akışına yön verebilenler belirleyecektir.

On gün önce, Netanyahu’nun İsrail seçimlerinden önce ya da sonra, yakın bir zamanda İran’a karşı yeni bir askerî tırmanışa yöneldiğini yazmıştım. Netanyahu’nun amacı, güvenlik krizini ve çatışma atmosferini siyasi bir araca dönüştürerek İsrail’deki siyasi dengeleri yeniden şekillendirmek. Özellikle seçimlerin ardından ne iktidar blokunun ne de muhalefetin istikrarlı bir hükümet kurabilecek parlamento çoğunluğuna ulaşamaması durumunda, muhalefetin bir bölümünü olağanüstü hâl hükümetine veya millî birlik hükümetine katılmaya ikna etmeyi hedefliyor. 🔷 Son saatlerde bu değerlendirme, İsrail siyasetinde hâkim söylemlerden biri hâline gelmiş durumda. Netanyahu’nun İran’a yönelik askerî operasyonlar düzenlenmesi için İsrail Genelkurmay Başkanı üzerinde baskı kurduğu ileri sürülüyor. Netanyahu, seçimlerden önce ya da sonra bu yöndeki girişimlerinde başarılı olabilir.