สถิตกาล 📚📖

ตามที่สัญญาไว้ แวะมารีวิวประสบการณ์การไป 'เกาะนัดพบ' หนึ่งในกิจกรรมของ #งานหนังสือระดับชาติครั้งที่31 ที่ผ่านมาค่ะ 😁 💚 เกาะนัดพบคืออะไร? ถ้าจะเรียกให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือเป็น business matching ระหว่างสำนักพิมพ์กับนักเขียนและนักวาดนั่นเอง โดยนักเขียนก็มีทั้ง fiction และ non-fiction ส่วนนักวาดก็จะเป็นสาย comic หรือมังงะ คือมีไอเดียเรื่องของตัวเองด้วยค่ะ ด้วยความที่กิจกรรมนี้โผล่มาแบบปุบปับช่วงใกล้ถึงวันงาน และรายละเอียดอาจจะยังไม่ชัดเจนมากนัก ก็เลยคิดว่าเพื่อนๆ หลายคนอาจจะพลาดโอกาสลงทะเบียนเข้าร่วมงานด้วยเหตุนี้ แต่อย่าเพิ่งเสียใจไปค่ะ ดูจาก feedback ของฝั่งสำนักพิมพ์ที่มาร่วมงาน และทางฝั่งนักเขียน/นักวาดเอง คิดว่าปีหน้าน่าจะมีกิจกรรมนี้อีกค่ะ 😇 💚 กิจกรรมมีอะไรบ้าง? ลำดับของการเข้าร่วมคือทาง Pubat เปิดรับสมัครสำนักพิมพ์ที่เข้าร่วมก่อน จากนั้นถึงมาเปิดรับสมัครฝั่งนักเขียน/นักวาด ซึ่งพอเราจิ้มแบบฟอร์มลงทะเบียนเข้าร่วมไป ก็จะเห็นรายชื่อสำนักพิมพ์ที่เข้าร่วม และมีบอกภาพรวมไว้ว่าจะมีเปิดรับงานแนวไหนบ้างใน business matching ครั้งนี้ ส่วนเราที่เป็นฝั่งนักเขียนก็กรอกชื่อ นามปากกา (ถ้าไม่มีก็ใช้ชื่อจริงค่ะ) แล้วก็เลือกลักษณะผลงานของเราว่าเป็นงานแนวไหน คร่าวๆ ประมาณนี้ พอปิดลงทะเบียน เราก็มาได้รับอีเมลแจ้งว่าให้เข้าไปจัดการหน้าโปรไฟล์ของตัวเอง และอัพโหลดไฟล์ข้อมูลต่างๆ ให้เสร็จภายในวันที่ 19 ในส่วนของโปรไฟล์นั้นไม่มีอะไรมาก แค่เข้าไปกรอกและแก้ไขข้อมูลของเราเล็กๆ น้อยๆ เพื่อให้เรียบร้อย รวมถึงอัพรูปดิสเพลย์ แต่ที่หูตาเหลือกคือ ห๊ะ! ต้องอัพเอกสารด้วยเหรอ?? เพราะนี่ก็เย็นใจว่างานตั้งเกือบสิ้นเดือน ไว้ค่อยทำรายละเอียดทีหลัง สรุปเลยต้องมานั่งทำรายละเอียดเรื่องที่จะนำไปเสนอหูตาเหลือก 😅 นอกจากส่วนของการเตรียมโปรไฟล์ตัวเองแล้ว เราก็จะเห็นโปรไฟล์ของฝั่งสำนักพิมพ์ที่เข้าร่วมด้วยค่ะ สามารถไปไล่ดูได้ว่าแต่ละสำนักพิมพ์เปิดรับแนวไหน มีเงื่อนไขอะไรบ้าง เช่น ไม่รับ 18+ บางสำนักพิมพ์ก็รับแนวเดียวเลยก็มี (แม้ว่าเค้าจะมีงานพิมพ์หลากหลายแนว) จากนั้น เช้าวันที่ 20 เวลาเหมือนจะ 10 โมงรึเปล่านะ...? ก็เปิดให้นักเขียน/นักวาดทุกคนเข้าไปทำนัดสำนักพิมพ์พร้อมกัน วิธีการทำนัดคือกดปุ่มนัดหมาย พอเข้าไปจะเห็น slot เวลา (แบ่งเป็นรอบละ 10 นาที) เราสามารถเลือก slot เวลาไหนก็ได้ จากนั้นก็ต้องเขียนข้อความเพื่อบอกว่าเราจะขอนัดคุยกับเค้าเรื่องอะไร แล้วกด submit ข้อเสียของระบบคือ หลังจาก submit แล้วจะแก้ไม่ได้นะคะ เรามีทำผิดแล้วแก้ไปอันนึง ปรากฏว่ามันกลายเป็นไปอยู่ในช่องนัดเก่าของเมื่อปีที่แล้วไปเลย ทั้งที่ตอนแก้ไขก็ไม่มีให้เลือกวันเวลาใหม่ สรุปเลยต้องไปกดขอนัดหมายใหม่อีกรอบ กับอีกอย่างนึงก็คือ ตอนที่เข้าไปทำนัด เราไม่เห็นเลยค่ะ ว่า slot เวลาไหนมีคนนัดไปแล้วรึยัง จนกว่าสำนักพิมพ์จะกดรับแล้ว ดังนั้นมันก็เลยออกแนววัดดวงหน่อยๆ ว่าเราอาจจะไปทำนัดซ้ำใน slot เวลาเดียวกับคนอื่นและโดนสำนักพิมพ์ปฏิเสธมา ระบบเปิดให้นักเขียน/นักวาดทำนัดได้ถึง 27 พูดง่ายๆ ก็คือวันก่อนวัน business matching กันเลยทีเดียว ข้อเสียก็คือนัดหลายๆ นัดเลยขึ้น pending และคนต่างจังหวัดก็ตกที่นั่งลำบาก ต้องมาลุ้นกันว่าสำนักพิมพ์จะนัดรับมั้ยเอาวันสุดท้าย เพราะบางเจ้าก็จะรอมาเลือกรับนัดเอาวันใกล้ๆ เลยค่ะ คนที่ได้รับนัดกับสำนักพิมพ์ จะต้องไปลงทะเบียนที่หน้าห้องก่อนเวลา 15 นาที และสตาฟฟ์ของกิจกรรมจะเรียกให้เราไปยืนสแตนด์บายรอเข้าห้องเป็นรอบๆ ระหว่างรอก็มีโต๊ะเก้าอี้ให้นั่งเล่นสบายๆ และมีเบรกซึ่งจัดชุดใหญ่ไฟกระพริบ กินแทนมื้อเที่ยงได้เลยทีเดียว 💚 business matching เป็นยังไง? ลักษณะที่จัดในงานนี้ จะเหมือนกับงาน rights fair ทั่วไป คือเข้าไปในห้องจะมีโต๊ะตั้งเรียงเป็นแถวๆ ห่างกันพอประมาณ แต่ละโต๊ะมีป้ายบอกว่าโต๊ะไหนเป็นของสำนักพิมพ์ไหน แต่ไปถึงบอกได้เลยค่ะว่าตาลาย สตาฟฟ์ต้องเป็นคนชี้เป้าให้เราว่าโต๊ะที่เราจะไปคุยคือโต๊ะไหน แต่ละโต๊ะจะมีเก้าอี้ฝั่งสำนักพิมพ์ 2 ตัว ฝั่งเรา 2 ตัว บางสำนักพิมพ์ก็มีบก.มาเป็นคู่ค่ะ มีแค่บางส่วนที่ฉายเดี่ยว และเนื่องจากเวลามีจำกัดแค่ 10 นาที นั่งปุ๊บ แนะนำตัวยื่นนามบัตรกันปั๊บ ก็เริ่มแนะนำงานเลยค่ะ ไม่ต้องรอให้เค้าถาม การพูดคุยบนโต๊ะ business matching มันจะไม่ใช่การพรีเซนต์งาน แต่เป็นการไปเสนอไอเดียและพูดคุยกัน ดังนั้น ไม่ควรเตรียมคำพูดไปยาวค่ะ สิ่งที่สำนักพิมพ์อยากรู้จากเรามีแค่ logline และจุดขายของพล็อตที่เราเอาไปเสนอ จากนั้นเค้าก็จะเริ่มยิงคำถามในจุดที่เค้าอยากรู้หรือสงสัย ดังนั้น ถ้าให้เราแนะนำคือไม่ต้องท่องอะไรไป เรียบเรียงข้อมูลในหัวเพื่อให้สามารถตอบคำถามเค้าได้ครบถ้วนที่สุดก็พอ คำถามนึงที่นักเขียนทุกคนควรจะเตรียมไป คือการถามว่าพล็อตนี้ หรือหนังสือเล่มนี้จะขายใคร? เพราะมันเป็นสิ่งที่สำนักพิมพ์ส่วนใหญ่อยากรู้ ไม่ใช่ว่าเค้ามองตลาดไม่ออก แต่เค้ากำลังจะถามว่า คุณเข้าใจงานของตัวเองดีแค่ไหนนั่นเอง เท่าที่คุยกับหลายๆ คน สำนักพิมพ์มักจะให้ feedback มาในทันทีค่ะ ว่าอาจจะยังไม่ตรง หรือว่าขอดูรายละเอียดเพิ่มเติม หรือมากกว่านั้นคือสนใจจะตีพิมพ์งานชิ้นนี้ ดังนั้น ให้เผื่อใจไว้ว่า หลังจากเข้าไปคุยแล้ว กลับมาอาจจะมีงานเปเปอร์ที่ต้องทำเพิ่มเติมรออยู่ แต่ต่อให้ถูกปฏิเสธ มันก็เหมือนเราได้เข้าไปแนะนำตัวแล้วค่ะ สำนักพิมพ์มักจะบอกว่าถ้าต่อไปมีงานลักษณะไหน สามารถเสนอเข้ามาให้ดูใหม่ได้ หรืออะไรแบบนี้ ก็คือเป็นการเปิดโอกาสในการเจาะเข้าสำนักพิมพ์ให้กับตัวเองแล้ว 👍 พอครบ 10 นาทีปุ๊บ แน่นอนค่ะว่าต้องโดนไล่ออกจากห้อง 😆 ต่อให้ทางสำนักพิมพ์ยังอยากคุยอะไรกับเราต่อ เค้าก็ช่วยเราไม่ได้ค่ะ เพราะมีคนอื่นรอต่อคิวเราอยู่ ดังนั้น อะไรที่อยากพูดอยากนำเสนอ ก็ต้องรีบพูดก่อนจะหมดเวลา 💚 คำถามที่เพื่อนๆ อาจสงสัย บอกก่อนว่าอันนี้ตอบจากประสบการณ์นะคะ กรุณาอย่าถือเป็นแนวทาง อาจจะมีคนอื่นที่มีเทคนิคที่แตกต่างและดีกว่าเรา ลองปรึกษาเพื่อนๆ หลายๆ คนค่ะ 🔹 เขียนข้อความยังไงดีตอนทำนัด? อันนี้ตอนแรกเราก็ไม่รู้ เข้าใจว่าสำนักพิมพ์เค้าจะเข้าไปดูเอกสารที่อัพโหลด ก็เลยส่งข้อความไปกลางๆ ว่าขอนัดนำเสนอไอเดียหนังสือ แต่ตอนทำนัดซ้ำรอบหลังก็มาปรับแก้เป็น pitch ไปเลยค่ะว่า พล็อตที่เราจะเสนอเค้าคือพล็อตอะไร จุดขายประมาณไหน และพอมาคุยกับสำนักพิมพ์ก็ถึงรู้ว่า เค้าไม่ได้เข้าไปดูเอกสารที่เราอุตส่าห์ปั่นแทบตายนั่น เพราะไม่มีเวลา เนื่องจากมันช่วงงานหนังสือพอดีนั่นเอง ดังนั้น สรุปง่ายๆ คือ ในส่วนเนื้อหาใส่รายละเอียดพล็อตที่เราจะเสนอไปเลยค่ะสั้นๆ ขายตัวเองอย่างเต็มที่ สำนักพิมพ์จะได้รู้ว่าเราน่าสนใจพอที่เค้าจะรับนัดมั้ย 🔹 นัดได้กี่เจ้า? ถ้าเรามีพล็อตที่ตรงกับความต้องการของทุกสำนักพิมพ์ จะทำเรื่องนัดทุกสำนักพิมพ์ก็ไม่มีใครห้ามค่ะ แต่ที่แนะนำคือ 1. 'ต้องตรง' ถ้าไม่ตรงสำนักพิมพ์ไม่รับค่ะ 2. ดูสภาพตัวเองนิด อย่าลืมว่าการไปนั่งนำเสนอซ้ำๆ และตอบคำถามหลากหลาย มัน drain สมองค่อนข้างมากทีเดียว ถ้านัดเยอะเกิน แล้วตัวเองมึน จะกลายเป็นนำเสนอได้ไม่ดี แล้วอาจจะพลาดสำนักพิมพ์ที่อยากได้จริงๆ ไปก็ได้ 3. พล็อตเดียวกัน เสนอหลายสำนักพิมพ์ อาจจะทำให้ความน่าสนใจลดลง โดยเฉพาะสำหรับเจ้าใหญ่ๆ เพราะเค้ามองว่ามันมีโอกาสที่เราจะขายให้เจ้าอื่นไปก่อนที่เค้าจะตัดสินใจ พูดง่ายๆ คือเค้าอาจเสียเวลาพิจารณางานเราไปโดยเปล่าประโยชน์ เว้นแต่ว่า เราจะมั่นใจว่าพล็อตเรามันน่าสนใจมากจริงๆ 🔹 ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง? เอกสารประกอบการนำเสนอ แน่นอนว่าต้องมีค่ะ เพราะการนั่งพูดลอยๆ ปากเปล่าอาจจะทำให้คนฟังหลุดโฟกัส จับประเด็นไม่ทัน และยังอาจจะลืม เพราะอย่าลืมว่าเค้าต้องนั่งฟังคนมานั่งเล่าเกิน 20 รอบตลอดทั้งวัน แต่จะเตรียมอะไรไปแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับงานที่เราเอาไปเสนอค่ะ ถ้ามีพล็อตเดียว อาจจะเป็นกระดาษ A4 ธรรมดาไปเลยก็ได้ แค่พิมพ์รายละเอียดตัวโตๆ อ่านง่ายชัดเจน ไม่มีข้อมูลเรียงเป็นพรืด หรือบางคนก็อาจจะเตรียมเป็น present ในแท็บเล็ตหรือโน้ตบุ๊กไปก็มี กรณีของนักวาด เราเห็นน้องบางคนพิมพ์เล่ม on demand มาเป็นตัวอย่างเลยค่ะ ในกรณีของเรา เราทำเป็นแคตตาล็อกไปตามภาพ เนื่องจากเรามีพล็อตหลายพล็อต และแต่ละพล็อตมีสไตล์แตกต่างกัน เราเลยต้องใช้รูปโปสเตอร์เข้ามาช่วยให้เค้าสามารถกวาดตามองแล้วบอกได้ทันทีว่าเค้าสนใจพล็อตไหน 🔹 จำเป็นต้องเขียนจบก่อนมั้ย? ไม่ค่ะ เพราะอันนี้เป็น business matching ไม่ใช่การเปิดรับต้นฉบับ มันคือการเข้าไปขายไอเดีย แต่แน่นอนว่า เราต้องมีทรีตเมนต์ที่จบเรียบร้อยแล้ว จะแบบคร่าวๆ หรือละเอียดก็แล้วแต่ เพราะถ้าสำนักพิมพ์สนใจ เค้าจะอยากได้รายละเอียดจากเรา ส่วนกำหนด time frame ในการเขียน ก็จะเป็นการตกลงกันอีกทีค่ะ ว่าเราคิดว่าเราจะเริ่มเขียนช่วงไหน เขียนจบเมื่อไหร่ และสำนักพิมพ์เองมีคิวพิมพ์ช่วงไหน ประมาณนี้ค่ะ 💚 เราเก็บมารีวิว เพราะมันเป็นกิจกรรมที่ดี ถึงปีนี้จะขลุกขลักพอสมควร แต่มันก็เป็นเพราะทุกคนก็ใหม่เหมือนกันหมด ทั้งผู้จัด เรา และสำนักพิมพ์ เรามองว่านี่คือโอกาสที่เปิดประตูให้กับนักเขียนอิสระแล้ว ครั้งหน้าก็อยากให้เพื่อนๆ สมัครกันเยอะๆ อย่ากังวลว่าตัวเองโนเนม เราก็โนเนม (มาก) อย่างเดียวที่สำคัญสำหรับงานนี้คือ 'ไอเดีย' ค่ะ แล้วเจอกันปีหน้า ในงาน business matching นะคะ 😉